Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 
 
 
 
 

218 lines
12 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html newsdate="2008-12-02">
<version>1</version>
<head>
<title>Wat is een Vrije Software bedrijf?</title>
</head>
<body>
<h1>Wat is een Vrije Software Bedrijf?</h1>
<p>Tijdens debatten over de <a
href="https://blogs.fsfe.org/greve/?p=251">Europese Software Strategie</a>
kwamen verschillende uitdagingen in het algemeen belang naar voren.
Vanwege vertrouwelijkheid kunnen de debatten zelf niet worden gepubliceerd.
In plaats daarvan gaat dit artikel over één uitdaging en bespreekt deze
vanuit een persoonlijk perspectief. </p>
<p>
In deze tijd komt het wat verouderd over, maar de vraag <em>"Hoe verdien ik geld met
<a href="/activities/wipo/fser.html">Vrije Software</a>?"</em> werd
tot nog slechts enkele jaren geleden erg vaak gesteld. Op dit moment heeft deze vraag zich
ontwikkeld tot <em>"Wat zijn succesvolle zakelijke strategieën die kunnen worden geïmplementeerd
bovenop Vrije Software?"</em>
</p>
<p>
Deze wat meer gerichte vraag kwam verschillende keren naar voren tijdens de discussies over
de Europese Software Strategie. Er waren nuttige bijdragen van verschillende mensen zoals
<a href="http://blogs.the451group.com/opensource/2009/02/23/on-open-source-business-strategies-again/">Matthew Aslett</a>,
<a href="http://carlodaffara.conecta.it/?p=104">Carlo Daffara</a> en
<a href="http://news.cnet.com/8301-13505_3-10168267-16.html">Matt Asay</a>.
Iemand anders die onlangs deze vraag geprobeerd heeft te beantwoorden is
<a href="http://www.thondomraughts.com/2009/03/making-money-with-free-software.html">Anoop John</a>, die ik
<a href="https://blogs.fsfe.org/greve/?p=144">twee jaar geleden in Kerala heb ontmoet</a>.</p>
<p>
Nadat ik verschillende jaren op dit gebied heb gewerkt, met het helpen van ondernemers die werkende
zakelijke modellen zoeken, het bespreken van de vraag over Vrije Software bedrijven, en in de
diversiteit van een gemeenschap die tegelijkertijd zowel commercieel en niet-commercieel is,
hebben zich verschillende dingen aan mij voorgedaan die ik met u wil delen.</p>
<h2>Punt 1: Denk helder</h2>
<p>
Om zakelijke strategieën te ontwikkelen is het om te beginnen noodzakelijk om een helder begrip te
hebben van de verschillende aspecten die je wil onderzoeken. Helaas wordt dit niet gemakkelijker
gemaakt door het populair ambigue gebruik van sommige woorden voor fundamenteel verschillende concepten
en ideeën, bijvoorbeeld "Open Bron" ("Open Source") als softwaremodel, ontwikkelingsmodel, of zakelijk model.</p>
<p>
Deze modellen staan loodrecht op elkaar, zoals de drie assen van een drie-dimensionaal coördinatiesysteem.
Zij hebben respectievelijk de waarden <strong>controle</strong> (softwaremodel), <strong>samenwerking</strong>
(ontwikkelingsmodel), <strong>winst</strong> (zakelijk model).
</p>
<ul>
<li>Over de <strong>softwaremodel</strong> as wordt het meest
gediscussieerd. Aan de ene kant is er de gesloten software, waarbij de
verkoper de volledige controle houdt over de software en waarbij de
gebruiker beperkte gebruikersrechten ontvangt via een licentie, zolang
aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Aan de andere kant is er Vrije
Software, die de gebruiker een nog niet eerder vertoonde controle biedt
over de software door onvoorwaardelijke rechten te bieden om haar te
gebruiken, te bestuderen, te veranderen en verder te verspreiden.</li>
<li>De <strong>ontwikkelingsmodel</strong> as beschrijft de barrière om
samen te werken, variërend van projecten die zijn ontwikkeld door een
enkele persoon tot projecten waarbij men intensief wereldwijd kan
samenwerken. Dit staat onafhankelijk van het softwaremodel. Er is
gesloten software waarbij vergaand kan worden samengewerkt, zoals
bijvoorbeeld SAP met haar partnerprogramma, en Vrije Software projecten
die zijn ontwikkeld door een persoon of bedrijf met weinig of geen
input van buiten.</li>
<li>De <strong>zakelijk model</strong> as beschrijft het winstmodel dat
is gekozen voor de software. Mogelijkheden op deze as zijn training,
diensten, integratie, aangepaste ontwikkeling, abonnementsmodellen,
"Commercieel vanaf de boekenplank" ("Commercial Off The Shelve" of
COTS), "Software als Dienst" ("Software as a Service" of SAAS) en
meer.</li>
</ul>
<p>In de ruimte tussen deze drie assen kan ieder software project en ieder
bedrijfsproject zich vrij positioneren. Dat wil niet zeggen dat alle
combinaties succesvol zullen zijn. Een winstmodel gebaseerd op lock-in
strategieën met snelle betaalde upgrade-cycli zal waarschijnlijk niet
werken met Vrije Software als onderliggend softwaremodel. Deze aanpak vindt
meestal plaats bovenop een gesloten softwaremodel waarbij het zakelijk
model voor een licentie een succesvol afgesloten financiële transactie is
vereist.</p>
<p>De overlap tussen verschillende mogelijke zakelijke modellen bovenop de
verschillende softwaremodellen is veel groter dan meestal wordt begrepen.
De algemene voorwaarden die behoren bij het Vrije softwaremodel maken het
onmogelijk om (financiële) voorwaarden te stellen die horen bij een
licentie. Maar het is mogelijk om vergelijkbare winststromen te
implementeren in het zakelijk model door contracten, handelsmerken en/of
certificering.</p>
<p>Ieder van deze assen behoort afzonderlijk in overweging te worden
genomen en zorgvuldig te worden opgenomen in de planning van de doelen van
het project.</p>
<p>Als bijvoorbeeld het doel is om met anderen te werken aan een onderdeel
om onafhankelijkheid te verkrijgen van een potentieel monopolistische
verkoper, dan zou het juist zijn om zich te richten op samenwerken en een
softwaremodel te kiezen met een sterke Copyleft licentie. Het zakelijk
model zou in dat geval worden verwaarloosd, aangezien de investering
terugkomt in de vorm van strategische onafhankelijkheidsvoordelen en lagere
licentiekosten.</p>
<p>In een ander geval zou een bedrijf mogelijk kiezen voor een erg op
samenwerken gebaseerd gemeenschaps-ontwikkelingsmodel bovenop een sterke
Copyleft licentie. Het winstmodel is dan gebaseerd op volwassen, stabiele
en veilige uitgaven die klaar zijn voor gebruik door klanten in het
bedrijfsleven.</p>
<p>Het aantal mogelijke combinaties is bijna eindeloos en de gemaakte
keuzen zullen de aard en de competitieve kracht en zwakte van ieder bedrijf
bepalen. Helder denken over deze parameters is essentieel voor een
succesvolle zakelijke strategie.</p>
<h2>Punt 2: De vrijheid om binnen het systeem naar boven te komen</h2>
<p>Volgens Gartner zal het gebruik van Vrije Software de 100 procent bereik
behalen in november 2009. Dit maakt het gebruik van Vrije Software een
slecht criterium om te bepalen wat een Vrije Software bedrijf is. Het
bijdragen aan Vrije Software projecten lijkt een iets betere keuze, maar
aangezien veel Vrije Software projecten werken volgens een samenwerkend
ontwikkelingsmodel waarin de gebruikers zelf de ontwikkeling vormgeven,
zouden ook niet-Informatie Technologie (IT) bedrijven zo genoemd kunnen
worden.</p>
<p>IT-bedrijven bevinden zich onder de meest intensieve gebruikers van
software. Zij bevinden zich in een grotere groep software systemen of
omgeving van toepassingen. Als onderdeel van die grotere groep beperkt het
gebruik van software zich niet alleen tot desktops en servers die door de
werknemers van het bedrijf worden gebruikt, maar gaat het ook om het
platform waarop het bedrijf haar software of oplossing ontwikkelt.</p>
<p>Het handhaven van een aangepast niet-vrij platform is niet efficiënt en
duur, en afhankelijkheid van niet-vrije bedrijven is gevaarlijk. Grote
niet-vrije bedrijven zijn daarom begonnen hun niet-vrije platforms uit te
faseren en zij gaan over op Vrije Software vanwege de strategische
voordelen van dit softwaremodel voor hun eigen gebruik van software op het
platformniveau. Deze bedrijven zullen vaak goed kunnen samenwerken met de
projecten waar zij afhankelijk van zijn, eraan bijdragen, en hun groei
aanmoedigen om zo strategische onafhankelijkheid te ontwikkelen als
gebruiker van software.</p>
<p>Wat deze bedrijven niet-vrij maakt is dat zij voor het deel waarin zij
niet vooral gebruikers zijn van software, maar leveranciers voor hun
klanten, het softwaremodel niet-vrij is, en daarbij sluiten zij hun klanten
uit van dezelfde strategische voordelen van Vrije Software die het bedrijf
gebruikt om haar eigen concurrentiekracht te verbeteren.</p>
<p>Vanuit het perspectief van de klant wordt die oplossing zelf deel van
het platform waarop het bedrijf haar activiteiten heeft gebaseerd. Zoals
eerder gesteld is dit niet efficiënt, duur en is het ook een gevaarlijke
strategie.</p>
<p>Vanuit een marktperspectief vertegenwoordigt het een inefficiëntie die
bedrijven de mogelijkheid biedt om andere bedrijven te voorzien van klanten
met een softwaregroep die geheel uit Vrije Software bestaat. Het is
strategisch en economisch gezond voor klanten om deze leveranciers te
kiezen boven niet-vrije concurrenten. Dit vanwege dezelfde redenen waarom
niet-vrije leveranciers voor zichzelf Vrije Software platforms hebben
gekozen.</p>
<p>Strategisch gesproken zou ieder bedrijf dat niet-vrije software in haar
model heeft zich ervan bewust moeten zijn dat haar winststroom grotendeels
bestaat uit een gebrek aan alternatieven voor Vrije Software, en dat zowel
groei van de markt, alswel bovennatuurlijke winsten van het niet-vrije
model andere bedrijven zullen aantrekken die de niet-vrije modellen niet
langer duurzaam zullen maken. Als het moment daar is kan het bedrijf haar
winstmodel naar een andere markt verschuiven of haar winstbron veranderen
om te werken bovenop een softwaremodel dat geheel bestaat uit Vrije
Software.</p>
<p>Dus het gebruik van en het bijdragen aan Vrije Software zijn niet
kenmerkend voor wat een Vrije Software bedrijf is. De kritische factor is
het aan klanten leveren van Vrije Software. In andere woorden: Vrije
Software bedrijven zijn bedrijven die bedrijfsmodellen hanteren waarin
winststromen niet afhangen van licentievoorwaarden.</p>
<h2>Verder</h2>
<p>Maar ieder bedrijf heeft natuurlijk een uniek kenmerk nodig om in een
unieke verkooppositie te komen: dat wat het beter, goedkoper of sneller kan
dan wie dan ook. Dit is wat klanten de reden biedt om voor dat specifieke
bedrijf te kiezen.</p>
<p>Veel IT-bedrijven hebben in het verleden vertrouwen gehad in niet-vrije
softwaremodellen en patenten voor hun uniekheid en differentiatie. Dit is
vooral veelvoorkomend in omgevingen van risicokapitaal. Een gebrek hieraan
wordt vaak gezien als een strategische zwakte.</p>
<p>In één van de volgende artikelen die ik heb gepland leg ik uit hoe
unieke kenmerken van Vrije Software bedrijven net zo sterk kunnen zijn als
die van niet-vrije bedrijven, en dat die van niet-vrije bedrijven vaak veel
minder uniek zijn dan zij lijken.</p>
</body>
<tags>
<tag key="front-page"/>
<tag key="competition">Competition</tag>
<tag key="enterprise">Enterprise</tag>
</tags>
<author id="greve" />
<translator>André Ockers</translator>
</html>