delliott
b9caf021a4
All checks were successful
continuous-integration/drone/push Build is passing
Currently implements both a format hook to remove white-space paragraphs, and a check to make their existence a critical failure. In the end may implement only one or none of these, subject to major design changes. Solves #5409 Co-authored-by: Darragh Elliott <me@delliott.net> Reviewed-on: #5431 Co-authored-by: delliott <delliott@fsfe.org> Co-committed-by: delliott <delliott@fsfe.org>
219 lines
9.5 KiB
HTML
219 lines
9.5 KiB
HTML
<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
|
|
<html>
|
|
<version>1</version>
|
|
|
|
<head>
|
|
<title>
|
|
Referentiedocument over de basisprincipes
|
|
van Vrije Software
|
|
</title>
|
|
</head>
|
|
|
|
<body>
|
|
|
|
<p align="center">
|
|
[ <a href="FSER.pdf">PDF Englese versie (53k)</a> ]
|
|
</p>
|
|
|
|
<h1 align="center">Vrije Software - Referentiedocument over de basisprincipes</h1>
|
|
|
|
<p>
|
|
In internationale en nationale politieke fora is Vrije Software
|
|
een onderwerp geworden dat steeds meer aan belang wint. Dit
|
|
document geeft een inzicht in enkele van de basisprincipes van
|
|
Vrije Software zodat afgevaardigden zich kunnen richten op de kern
|
|
van de zaak.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h2>Vrij staat voor vrijheid, niet voor gratis</h2>
|
|
|
|
<p>
|
|
Vrij in Vrije Software staat exclusief voor vrijheid, men heeft
|
|
het hier nooit over de prijs. We moeten hier geregeld de aandacht
|
|
op vestigen omdat dit principe door de dubbele betekenis ervan in
|
|
het Engels, één die in andere talen meestal niet bestaat, vaak
|
|
verkeerd wordt voorgesteld. Vrije Software wordt al sinds de jaren
|
|
tachtig van de vorige eeuw in hoofdzaak gedefinieerd door de
|
|
volgende vier fundamentele vrijheden:
|
|
</p>
|
|
|
|
<ul>
|
|
|
|
<li><b>De vrijheid een programma te gebruiken, voor om het even
|
|
welk doeleinde.</b><br/>
|
|
<em>Het plaatsen van beperkingen op het gebruik Vrije Software,
|
|
zowel op gebied van tijd ('30 dagen proefperiode',' licentie
|
|
vervalt op 1 januari 2007') als op geografisch gebied ('Mag in
|
|
een land X niet gebruikt worden), maken een programma
|
|
niet-vrij.</em></li>
|
|
|
|
<li><b>De vrijheid om een programma te bestuderen en aan te passen
|
|
aan uw eigen behoeften.</b><br/>
|
|
<em>Juridische of praktische beperkingen creëren die het
|
|
begrijpen en aanpassen van een programma bemoeilijken zoals
|
|
het verplichten tot een aankoop, speciale licenties, het
|
|
moeten tekenen van een niet-openbaarmakingsovereenkomst (NDA)
|
|
of het niet toegankelijk maken van de versie van het programma
|
|
die voor de mens het makkelijkst te lezen en te veranderen is
|
|
(de broncode) maken een programma propriëtair.</em></li>
|
|
|
|
<li><b>De vrijheid om kopieën te maken en te verdelen.</b><br/>
|
|
<em>Als u een programma niet mag verder geven aan iemand anders
|
|
dan wordt het programma niet-vrij. Als u dat wil mag u
|
|
daarvoor iets aanrekenen.</em></li>
|
|
|
|
<li><b>De vrijheid om het programma te verbeteren en de
|
|
verbeterde versie te verdelen.</b><br/>
|
|
<em>Niet iedereen is programmeur of even sterk in elk van de
|
|
specialiteiten. Dankzij deze vrijheid kunnen de mensen met de
|
|
juiste vaardigheden de mensen helpen die deze vaardigheden niet
|
|
beheersen. Ook dit kan gebeuren tegen vergoeding.</em></li>
|
|
|
|
</ul>
|
|
|
|
<h3>Rechten, geen verplichtingen</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
Deze vrijheden zijn rechten, geen verplichtingen. Elke organisatie
|
|
of persoon kan ervoor kiezen deze niet te gebruiken, maar kan er
|
|
natuurlijk ook voor kiezen ze allemaal te gebruiken. We willen er
|
|
in het bijzonder nog eens op wijzen dat Vrije Software commercieel
|
|
gebruik niet uitsluit. Als een programma commercieel gebruik en
|
|
commerciele verdeling uitsluit, is het geen Vrije Software. Het is
|
|
nu zelfs al realiteit dat steeds meer bedrijven hun bedrijfsmodel
|
|
geheel of gedeeltelijk opbouwen rond Vrije Software. Onder deze
|
|
bedrijven bevinden zich enkele van de grootste verkopers van
|
|
propriëtaire software. Vrije Software maakt het juridisch mogelijk
|
|
dat iedereen hulp en ondersteuning kan bieden, maar maakt daar
|
|
geen verplichting van.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h3>Geïmplementeerd door middel van de auteursrechten</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
Deze vrijheden worden grotendeels geïmplementeerd door middel van
|
|
de auteursrechten. Dit is niet altijd waar, software uit het
|
|
publiek domein is ook Vrije Software maar dan een speciaal
|
|
deelgebied. Voor het overgrote deel van de software is het de
|
|
licentie van de auteur die bepaalt of het programma echt Vrije
|
|
Software is. Als een licentie van de auteur de hierboven
|
|
beschreven vrijheden mogelijk maakt dan is het een Vrije
|
|
Softwarelicentie. Vandaag de dag zijn worden tussen de 50 en de
|
|
150 van deze licenties gebruikt.
|
|
</p>
|
|
|
|
<p>
|
|
Dit verrassend laag aantal licenties is te danken aan een traditie
|
|
in de Vrije Softwaregemeenschap om te kiezen voor bestaande,
|
|
welbekende licenties en niet steeds een nieuwe licentie te
|
|
schrijven voor elk programma. Dit betekent ook dat het volstaat
|
|
om een handvol licenties te bestuderen om meer dan 90% van de
|
|
voorwaarden van alle licenties te begrijpen. Dit maakt de taak
|
|
om de licenties te beheren en na te leven veel minder zwaar.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h2>Terminologie</h2>
|
|
|
|
<p>
|
|
Er wordt door veel verschillende kampen over Vrije Software
|
|
gepraat, met de daarbij behorende antoniemen en synoniemen. Dit
|
|
zorgt vaak voor twijfel en verwarring. Daarom volgt hierna een
|
|
kleine verduidelijking.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h3>Antoniemen</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
Het antoniem van Vrije Software is propriëtaire software of
|
|
niet-vrije software. Commerciële software is geen antoniem van
|
|
Vrij Software aangezien er geen verband bestaat tussen de
|
|
begrippen commercieel en vrijheid. Commerciële Vrije Software is
|
|
even normaal als niet-commerciële propriëtaire software, dit
|
|
laatste wordt trouwens ook vaak 'freeware' genoemd.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h3>Synoniemen</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
Vanaf 1992 wordt de term 'Libre Software' in sommige delen van
|
|
Europa gepromoot als synoniem voor Vrije Software om de
|
|
verwarring tengevolge van de Engelse taal te vermijden. De term
|
|
"Open Source" werd in 1998 door het Open Source Initiative (OSI)
|
|
voorgesteld als promotieterm. De OSI-definitie voor "Open Source"
|
|
omvat dezelfde familie van licenties als diegene omschreven door
|
|
de Vrije Softwaredefinitie uit 1989 (die we hierboven
|
|
beschreven).
|
|
</p>
|
|
|
|
<p>
|
|
Als je het zuiver vanuit licentie bekijkt, zijn "Libre Software"
|
|
en "Open Source" synoniemen voor Vrije Software. Combinaties van
|
|
deze termen zoals "FOSS" en "FLOSS", benadrukken op een
|
|
redundante wijze het karakter van de software.</p>
|
|
|
|
<h3>Dubbelzinnig</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
De term "Open Source" werd voor hij in 1998 gedefinieerd werd al
|
|
op verschillende manieren gebruikt. Ook vandaag wordt hij nog vaak
|
|
gebruikt voor zaken die elkaar vaak uitsluiten en helemaal niet
|
|
overeenstemmen met de Open Sourcedefinitie van het OSI. De term
|
|
"Open Source" kan dus naar Vrije Software verwijzen, maar het
|
|
verwijst ook vaak naar software die helemaal niet aan de
|
|
hierboven beschreven criteria voldoet. De term wordt ook vaak
|
|
gebruikt om te verwijzen naar een specifiek ontwikkelmodel voor
|
|
software. Wat uiteindelijk ook geen rechtstreeks verband heeft
|
|
met Vrije Software aangezien sommige delen van Vrije Software
|
|
ontwikkeld worden in gesloten ontwikkelmodellen en men voor
|
|
het ontwikkelen van propriëtaire software steeds meer
|
|
experimenteert met open ontwikkelmodellen. Dit maakt de term
|
|
"Open Source" heel dubbelzinnig en moeilijk bruikbaar voor
|
|
domeinen die voor hun goede werking afhankelijk zijn van
|
|
duidelijke, goed omschreven begrippen zoals wetenschappen,
|
|
justitie en politiek.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h2>Overwegingen voor het openbaar beleid</h2>
|
|
|
|
<p>In tegenstelling met propriëtaire software, zal het bij Vrije
|
|
Software nooit mogelijk zijn dat één bedrijf de volledige
|
|
controle heeft over een programma. Als een overheid kiest voor een
|
|
Vrije Softwareoplossing beschermen ze hun onafhankelijkheid tegen
|
|
mogelijke belangen van binnen- of buitenlandse bedrijven. Het
|
|
zorgt ervoor dat ze hun politiek mandaat vrij en onafhankelijk
|
|
kunnen invullen, wat een soeverein recht moet zijn voor elke
|
|
overheid. De voorkeur geven aan, of het verplicht maken van Vrije
|
|
Software verstevigt dit recht en werkt altijd niet-discriminerend.
|
|
Het garandeert een technologische en politieke neutraliteit
|
|
aangezien Vrije Software nooit de eigendom is van een producent
|
|
of een organisatie. Elke verkoper kan ook Vrije Software
|
|
aanbieden van een derde. Als producenten zaken willen doen met
|
|
overheden, dan moeten ze de onafhankelijkheid van die overheid
|
|
respecteren door haar eigen software onder een Vrije
|
|
Softwarelicentie aan te bieden.
|
|
</p>
|
|
|
|
<h3>Over de FSFE</h3>
|
|
|
|
<p>
|
|
De <a href="/index.html">Free Software Foundation
|
|
Europe</a> (FSFE) is een Europese NGO die zich toelegt op alle
|
|
aspecten van Vrije Software. Ze zijn een kenniscentrum voor de
|
|
industrie, de politiek en de samenleving in het algemeen. Ze nemen
|
|
deel aan verschillende evenementen, bieden fiduciaire diensten
|
|
voor Vrije Softwareauteurs en werken mee aan projecten voor
|
|
onderzoek en ontwikkeling op Europees en nationaal niveau. U vindt
|
|
meer informatie op onze <a href="/index.html">
|
|
website</a>. U kan ook contact opnemen met <a href="/about/people/greve/">Georg C.F. Greve</a>, de auteur van dit
|
|
document, via het e-mailadres <a href="mailto:greve@fsfe.org">greve@fsfe.org</a>.
|
|
Commentaar en vragen zijn altijd welkom.
|
|
</p>
|
|
|
|
</body>
|
|
|
|
</html><!--
|
|
Local Variables: ***
|
|
mode: xml ***
|
|
End: ***
|
|
-->
|