Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.

rms-fs-2006-03-09.nl.xhtml 95KB

1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798991001011021031041051061071081091101111121131141151161171181191201211221231241251261271281291301311321331341351361371381391401411421431441451461471481491501511521531541551561571581591601611621631641651661671681691701711721731741751761771781791801811821831841851861871881891901911921931941951961971981992002012022032042052062072082092102112122132142152162172182192202212222232242252262272282292302312322332342352362372382392402412422432442452462472482492502512522532542552562572582592602612622632642652662672682692702712722732742752762772782792802812822832842852862872882892902912922932942952962972982993003013023033043053063073083093103113123133143153163173183193203213223233243253263273283293303313323333343353363373383393403413423433443453463473483493503513523533543553563573583593603613623633643653663673683693703713723733743753763773783793803813823833843853863873883893903913923933943953963973983994004014024034044054064074084094104114124134144154164174184194204214224234244254264274284294304314324334344354364374384394404414424434444454464474484494504514524534544554564574584594604614624634644654664674684694704714724734744754764774784794804814824834844854864874884894904914924934944954964974984995005015025035045055065075085095105115125135145155165175185195205215225235245255265275285295305315325335345355365375385395405415425435445455465475485495505515525535545555565575585595605615625635645655665675685695705715725735745755765775785795805815825835845855865875885895905915925935945955965975985996006016026036046056066076086096106116126136146156166176186196206216226236246256266276286296306316326336346356366376386396406416426436446456466476486496506516526536546556566576586596606616626636646656666676686696706716726736746756766776786796806816826836846856866876886896906916926936946956966976986997007017027037047057067077087097107117127137147157167177187197207217227237247257267277287297307317327337347357367377387397407417427437447457467477487497507517527537547557567577587597607617627637647657667677687697707717727737747757767777787797807817827837847857867877887897907917927937947957967977987998008018028038048058068078088098108118128138148158168178188198208218228238248258268278288298308318328338348358368378388398408418428438448458468478488498508518528538548558568578588598608618628638648658668678688698708718728738748758768778788798808818828838848858868878888898908918928938948958968978988999009019029039049059069079089099109119129139149159169179189199209219229239249259269279289299309319329339349359369379389399409419429439449459469479489499509519529539549559569579589599609619629639649659669679689699709719729739749759769779789799809819829839849859869879889899909919929939949959969979989991000100110021003100410051006100710081009101010111012101310141015101610171018101910201021102210231024102510261027102810291030103110321033103410351036103710381039104010411042104310441045104610471048104910501051105210531054105510561057105810591060106110621063106410651066106710681069107010711072107310741075107610771078107910801081108210831084108510861087108810891090109110921093109410951096109710981099110011011102110311041105110611071108110911101111111211131114111511161117111811191120112111221123112411251126112711281129113011311132113311341135113611371138113911401141114211431144114511461147114811491150115111521153115411551156115711581159116011611162116311641165116611671168116911701171117211731174117511761177117811791180118111821183118411851186118711881189119011911192119311941195119611971198119912001201120212031204120512061207120812091210121112121213121412151216121712181219122012211222122312241225122612271228122912301231123212331234123512361237123812391240124112421243124412451246124712481249125012511252125312541255125612571258125912601261126212631264126512661267126812691270127112721273127412751276127712781279128012811282128312841285128612871288128912901291129212931294129512961297129812991300130113021303130413051306130713081309131013111312131313141315131613171318131913201321132213231324132513261327132813291330133113321333133413351336133713381339134013411342134313441345134613471348134913501351135213531354135513561357135813591360136113621363136413651366136713681369137013711372137313741375137613771378137913801381138213831384138513861387138813891390139113921393139413951396139713981399140014011402140314041405140614071408140914101411141214131414141514161417141814191420142114221423142414251426142714281429143014311432143314341435143614371438143914401441144214431444144514461447144814491450145114521453145414551456145714581459146014611462146314641465146614671468146914701471147214731474147514761477147814791480148114821483148414851486148714881489149014911492149314941495149614971498149915001501150215031504150515061507150815091510151115121513151415151516151715181519152015211522152315241525152615271528152915301531153215331534153515361537153815391540154115421543154415451546154715481549155015511552155315541555155615571558155915601561156215631564156515661567156815691570157115721573157415751576157715781579158015811582158315841585158615871588158915901591159215931594159515961597159815991600160116021603160416051606160716081609161016111612161316141615161616171618161916201621162216231624162516261627162816291630163116321633163416351636163716381639164016411642164316441645164616471648164916501651165216531654165516561657165816591660166116621663166416651666166716681669167016711672167316741675167616771678167916801681168216831684168516861687168816891690169116921693169416951696169716981699170017011702170317041705170617071708170917101711171217131714171517161717171817191720172117221723172417251726172717281729173017311732173317341735173617371738173917401741174217431744174517461747174817491750175117521753175417551756175717581759176017611762176317641765176617671768176917701771177217731774177517761777177817791780178117821783178417851786178717881789179017911792179317941795179617971798179918001801180218031804180518061807180818091810181118121813181418151816181718181819182018211822182318241825182618271828182918301831183218331834183518361837183818391840184118421843184418451846184718481849185018511852185318541855185618571858185918601861186218631864186518661867186818691870187118721873187418751876187718781879188018811882188318841885188618871888188918901891189218931894189518961897189818991900190119021903190419051906190719081909191019111912191319141915191619171918191919201921192219231924192519261927192819291930193119321933193419351936193719381939194019411942194319441945194619471948194919501951195219531954195519561957195819591960196119621963196419651966196719681969197019711972197319741975197619771978197919801981198219831984198519861987198819891990199119921993199419951996199719981999200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020202120222023
  1. <?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
  2. <html>
  3. <head>
  4. <title>
  5. Afschrift van Richard Stallman's toespraak over de Vrije Softwarebeweging, Zagreb
  6. ; 2006-03-09
  7. </title>
  8. </head>
  9. <body>
  10. <h1>De Vrije Softwarebeweging en de toekomst van de Vrijheid; 9 maart 2006</h1>
  11. <p>
  12. Wat volgt is een afschrift van een toespraak door Richard
  13. Stallman op 9 maart 2006 in Zagreb. De toespraak werd in het
  14. Engels gegeven. U kan eventueel
  15. onze <a href="http://wiki.fsfe.org/Transcripts#rms">lijst met
  16. toespraken van Richard Stallman</a> bezoeken.
  17. </p>
  18. <p>
  19. Richard Stallman lanceerde
  20. het <a href="/documents/gnuproject.html">GNU project</a> en
  21. de <a href="/documents/freesoftware.html">Free Software
  22. Foundation</a> in 1983. Stallman is voorzitter van de FSF, een
  23. zusterorganisatie van de FSFE.
  24. </p>
  25. <p>
  26. Het originele (Engelse) afschrift van de toespraak werd gemaakt
  27. door Ciarán O'Riordan. Door lid te worden van de
  28. <a href="http://fellowship.fsfe.org/">Fellowship of FSFE</a> kan
  29. u soortgelijk werk ondersteunen. U kan ons ook ondersteunen
  30. met <a href="/help/donate">donaties aan de FSFE</a> en door
  31. anderen aan te moedigen dat ook te doen.
  32. </p>
  33. <p>
  34. De geluidsopnamen van deze toespraken staan online:
  35. </p>
  36. <ul>
  37. <li>
  38. <a
  39. href="http://mjesec.ffzg.hr/~dpavlin/stallman2006/free_software_movement_and_the_future_of_freedom_zagreb_09_march_2006.ogg">http://mjesec.ffzg.hr/~dpavlin/stallman2006/...
  40. [lange filenaam].ogg</a>
  41. </li>
  42. </ul>
  43. <h2>Verloop van de toespraak</h2>
  44. <ul>
  45. <li><a href="#what-is-free-software?">Wat is Vrije Software?</a></li>
  46. <li><a href="#why-are-these-the-essential-freedoms?">Waarom zijn dit de essentiële
  47. vrijheiden?</a></li>
  48. <li><a href="#freedom-two">Vrijheid twee</a></li>
  49. <li><a href="#freedom-zero">Vrijheid nul</a></li>
  50. <li><a href="#freedom-one">Vrijheid een</a></li>
  51. <li><a href="#freedom-three">Vrijheid drie</a></li>
  52. <li><a href="#directly-funding-free-software-development">Rechtstreekse ondersteuning
  53. van Vrije Softwareontwikkeling</a></li>
  54. <li><a href="#comparing-free-and-proprietary-software">Vergelijking tussen Vrije en
  55. propriëtaire software.</a></li>
  56. <li><a href="#the-situation-in-1983">De situatie in 1983</a></li>
  57. <li><a href="#choosing-the-unix-design">Kiezen voor het UNIX-ontwerp</a></li>
  58. <li><a href="#the-name-gnu">De naam "GNU"</a></li>
  59. <li><a href="#gnu-and-linux">GNU en Linux</a></li>
  60. <li><a href="#software-freedom-needs-to-be-widely-understood">Software vrijheiden
  61. moeten algemeen bekend raken</a></li>
  62. <li><a href="#we-urgently-need-people-to-work-on-stage-2">We hebben dringend
  63. mensen nodig die werk maken van "deel 2"</a></li>
  64. <li><a href="#today-we-have-enemies">Vandaag hebben we vijanden</a></li>
  65. <li><a href="#we-need-to-stop-wasting-our-market-power">Wij moeten ermee ophouden
  66. onze macht over de markt te vergooien</a></li>
  67. <li><a href="#treacherous-computing">Treacherous Computing</a></li>
  68. <li><a href="#the-dmca-and-eucd-laws">De DMCA en EUCD wetgevingen</a></li>
  69. <li><a href="#software-patents">Softwarepatenten</a></li>
  70. <li><a href="#more-legislative-battles">Er komen nog juridische veldslagen</a></li>
  71. <li><a href="#free-software-and-schools">Vrije Software en onderwijs</a></li>
  72. <li><a href="#st-ignucias-and-the-church-of-emacs">St. IGNUcius en de kerk van Emacs
  73. </a></li>
  74. <li><a href="#q1">Vraag #1: Wat is uw mening over Mono?</a></li>
  75. <li><a href="#q2">Vraag #2: Hoe denkt u over BSD-licenties?</a></li>
  76. <li><a href="#q3">Vraag #3: Wat moeten we doen als mensen onze licenties overtreden?
  77. </a></li>
  78. <li><a href="#q4">Vraag #4: Het zou duidelijker vermeld moeten worden dat het
  79. publiceren van aanpassingen niet verplicht is.</a></li>
  80. <li><a href="#q5">Vraag #5: Bevat jouw halo propriëtaire software?</a></li>
  81. <li><a href="#q6">Vraag #6: Wat is jouw mening over de Creative Commons licentie(s)?</a></li>
  82. <li><a href="#q7">Vraag #7: Kent u een vrije cultuurorganisatie?</a></li>
  83. <li><a href="#q8">Vraag #8: Moet Vrije Software niet duur zijn aangezien het zo
  84. waardevol is?</a></li>
  85. <li><a href="#links-for-further-reading">Links naar extra informatie</a></li>
  86. </ul>
  87. <h2>Het afschrift van de voordracht</h2>
  88. <p>
  89. <span id="what-is-free-software?">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Wat is Vrije
  90. Software?]</span>
  91. </p>
  92. <p>
  93. [00:03:10]
  94. </p>
  95. <p class="indent">
  96. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Wat is Vrije Software? Vrije
  97. Software, is software die de vrijheden van zijn gebruikers respecteert. Software die u kan
  98. gebruiken maar die uw vrijheden niet respecteert, wordt propriëtaire of niet-vrije
  99. software genoemd.
  100. </p>
  101. <p class="indent">
  102. Propriëtaire software houdt zijn gebruikers geïsoleerd en hulpeloos. Geïsoleerd omdat het
  103. voor elke gebruiker verboden is om te delen met de anderen, en hulpeloos omdat de
  104. gebruikers de broncode niet bezitten, waardoor ze niets kunnen veranderen, en zelfs niet
  105. weten wat het programma echt allemaal doet.
  106. </p>
  107. <p class="indent">
  108. Maar Vrije Software, wat naar het schijnt vertaald wordt als slobodni softver [in het
  109. Kroatisch], is software die de vrijheden van zijn gebruikers respecteert. Wat bedoel ik
  110. daarmee? Het volstaat niet dat men zegt: &quot;<span style="font-style: italic;">Ik ben
  111. voor vrijheid</span>&quot;. Eén vraag is cruciaal: welke zijn de essentiële vrijheden die
  112. iedereen moet hebben?
  113. </p>
  114. <p>
  115. [00:04:27]
  116. </p>
  117. <p class="indent">
  118. Er zijn vier essentiële vrijheden voor de gebruiker van een programma.
  119. </p>
  120. <ul>
  121. <li>
  122. Vrijheid nul, de vrijheid een programma te gebruiken zoals u zelf wil, voor om het even
  123. welk doel.
  124. </li>
  125. <li>
  126. Vrijheid één, de vrijheid om de broncode van een programma te bestuderen en te
  127. veranderen als u dat wil.
  128. </li>
  129. <li>
  130. Vrijheid twee, de vrijheid om uw buur te helpen. Dat is de vrijheid om kopieën te maken en
  131. ze onder anderen te verdelen, als u dat wil.
  132. </li>
  133. <li>
  134. Vrijheid drie, de vrijheid om de gemeenschap te helpen. Dat is de vrijheid om aangepaste
  135. versies van een programma te verdelen en te publiceren, als u dat wil.
  136. </li>
  137. </ul>
  138. <p class="indent">
  139. Een programma dat deze vier vrijheden garandeert, is Vrije Software. Als één van deze
  140. vrijheden niet substantieel aanwezig is - lees onvoldoende beschikbaar - dan is het
  141. programma propriëtaire software, wat betekent dat het verdeeld wordt onder een
  142. onethisch systeem en dus beter niet gebruikt wordt, en beter niet ontwikkeld was geweest.
  143. </p>
  144. <p>
  145. [00:05:45]
  146. </p>
  147. <p class="indent">
  148. Ik wil wel opmerken dat de meerderheid van de software, bijna alle software, noch vrij noch
  149. propriëtair is. De meeste software is maatwerk, specifiek ontwikkeld voor één klant. Als
  150. deze klant al deze vrijheden heeft, als de klant volledige rechten heeft over de software,
  151. dan kan men dit strikt genomen Vrije Software noemen. Er is slechts één gebruiker en die
  152. gebruiker is vrij. Er wordt geen gebruiker aan banden gelegd; niemand wordt verkeerd
  153. behandeld. Vaak komen er nog wel andere ethische vragen in zo'n situatie. Er zijn vaak
  154. ethische vragen in een mensenleven, maar in dit specifieke geval, wordt er eigenlijk geen
  155. kwaad gedaan.
  156. </p>
  157. <p>
  158. <span id="why-are-these-the-essential-freedoms?">(<a href="#menu">menu</a>)
  159. [Sectie: Waarom zijn dit de essentiële vrijheden?]</span>
  160. </p>
  161. <p class="indent">
  162. Waarom zijn deze vrijheden essentieel? Waarom definiëren we Vrije Software op
  163. <span style="font-style: italic;">deze</span> manier?
  164. </p>
  165. <p>
  166. <span id="freedom-two">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Vrijheid twee]</span>
  167. </p>
  168. <p class="indent">
  169. Vrijheid twee is essentieel op fundamenteel ethische grond, opdat u een eerlijk, ethisch
  170. leven kan leiden als lid van uw gemeenschap. Als u een programma gebruikt dat u
  171. vrijheid twee niet geeft, loopt u steeds het risico op een moreel dilemma. Als één van je
  172. vrienden vraagt: &quot;<span style="font-style: italic;">Dat is een leuk programma,
  173. mag ik een een kopietje?</span>&quot;, heeft u de keuze tussen kwaad en kwaad. Eerste
  174. kwaad: geef uw vriend een kopie en overtreed de licentie van het programma. Het andere
  175. kwaad: u geeft uw vriend geen kopie en vervult dus de voorwaarden van de licentie.
  176. </p>
  177. <p class="indent">
  178. Eens u in deze situatie verzeild raakt, moet u kiezen voor het minste kwaad. Het minste
  179. kwaad is het geven van de kopie, en dus de licentie van het programma overtreden.
  180. </p>
  181. <p>
  182. [gelach]
  183. </p>
  184. <p class="indent">
  185. Maar waarom is dat het minste kwaad? We veronderstellen dat deze vriend een goed
  186. mens is, die u steeds eerlijk behandeld heeft en dus uw medewerking verdient. We
  187. kunnen dit veronderstellen want anders zou het gaan over een slecht mens, iemand
  188. waarvan je liever niet hebt dat hij uw hulp vraagt. Dit is een makkelijk geval, u zegt
  189. gewoon: &quot;<span style="font-style: italic;">Waarom zou ik u moeten helpen?
  190. </span>&quot;. Het wordt dus pas moeilijk als deze persoon een goed mens is, die u en
  191. anderen van nature wil helpen.
  192. </p>
  193. <p class="indent">
  194. We weten dat de ontwikkelaar van het programma vrijwillig het solidariteitsprincipe van
  195. uw gemeenschap heeft aangevallen, bewust probeert om u af te zonderen van de rest
  196. van de wereld. Dus als u verplicht wordt om een slechte keuze te maken, kan u beter
  197. kiezen voor het benadelen van iemand die het verdient, iemand die zelf ook kwaad doet.
  198. Beter voor deze persoon te kiezen dan voor iemand die u geen kwaad doet.
  199. </p>
  200. <p class="indent">
  201. Maar ook al kiest u voor het minste kwaad, dan nog is het geen goede keuze. Het is nooit
  202. goed - toch niet helemaal - om een overeenkomst te sluiten en ze dan niet na te leven.
  203. Het kan de juiste keuze zijn, maar dan nog is het geen goede keuze.
  204. </p>
  205. <p class="indent">
  206. Op gebied van software is er maar één ding erger dan een niet-officiële kopie van een
  207. propriëtair programma en dat is een officiële kopie van zo'n programma. Een officiële
  208. kopie doet evenveel kwaad aan heel zijn gemeenschap van gebruikers, maar
  209. daarenboven heeft de ontwikkelaar, de aanstoker van het kwaad, er ook nog voordeel bij.
  210. </p>
  211. <p class="indent">
  212. Als u hier goed over nadenkt, het hoe en waarom van het dilemma goed begrijpt, beseft u
  213. dat men ervoor moet zorgen nooit in dat dilemma verzeild te raken. Dat kan op twee
  214. manieren. De eerste manier, die waarschijnlijk de voorkeur draagt van de propriëtaire
  215. softwareontwikkelaars: zorg dat je geen vrienden hebt.
  216. </p>
  217. <p>
  218. [gelach]
  219. </p>
  220. <p class="indent">
  221. De andere: gebruik geen propriëtaire software.
  222. </p>
  223. <p>
  224. [00:10:25]<br />
  225. [00:11:25]
  226. </p>
  227. <p class="indent">
  228. Als u geen propriëtaire software gebruikt, dan stelt u zichzelf nooit bloot aan dit dilemma.
  229. Ik aanvaard alleen kopieën van Vrije Software. Als een vriend mij vraagt voor een kopie
  230. van een programma, zal ik nooit voor de verscheurende keuze staan, en kan ik legaal een
  231. kopie aan hem bezorgen. Als iemand bereid is mij een programma te bezorgen, dat mij
  232. interessant lijkt, onder de voorwaarde dat ik dat niet kan delen met anderen, dan zeg ik
  233. nee. Ik wil zo leven dat ik nergens beschaamd voor hoef te zijn.
  234. </p>
  235. <p class="indent">
  236. De meest essentiële bronnen van om het even welke gemeenschap zijn niet haar
  237. fysieke bezittingen, maar wel haar psycho-sociale waarden. Het is de geest van goede
  238. wil; De behoefte om uw buren te helpen. Het is geen toeval dat de belangrijkste
  239. godsdiensten deze waarden van goede wil al duizenden jaren actief promoten. Ze doen
  240. dit omdat de kleinste toename van deze waarden, de levenskwaliteit voor iedereen
  241. verbetert.
  242. </p>
  243. <p class="indent">
  244. Welke besluiten moeten wij trekken als belangrijke sociale instituten zeggen dat delen
  245. slecht is? Waar zijn ze mee bezig? Zij vergiftigen deze levensbelangrijke waarden, iets wat
  246. geen enkele gemeenschap zich kan veroorloven. Geen enkele gemeenschap heeft een
  247. teveel aan goede wil. Geen enkele gemeenschap kan het zich veroorloven deze waarden
  248. te verspillen.
  249. </p>
  250. <p class="indent">
  251. En wat betekent het als ze zeggen dat u een piraat bent als u uw buren helpt? Waar zijn ze
  252. mee bezig? Ze vergelijken het helpen van uw buren, met het kapen van schepen. Deze
  253. vergelijking is helemaal fout aangezien het aanvallen van schepen ronduit slecht is,
  254. terwijl het helpen van je buren lovenswaardig is.
  255. </p>
  256. <p class="indent">
  257. En wat betekent het als men zware straffen, zoals jarenlange gevangenisstraffen, oplegt
  258. aan mensen die hun buren helpen? Hoeveel meer angst moet men ons nog aanjagen
  259. voordat onze buren te bang worden om nog iets met ons te delen, of voordat jullie te
  260. bang worden om nog iets met hen te delen.
  261. </p>
  262. <p>
  263. [00:14:07]
  264. </p>
  265. <p class="indent">
  266. Dit angstniveau, deze terreurcampagne, proberen de ontwikkelaars van niet-vrije software
  267. op te leggen aan alle mensen over de hele wereld. Ik gebruik de term
  268. &quot;<span style="font-style: italic;">terreurcampagne</span>, niet alleen om mijn
  269. afkeur voor deze praktijk aan te tonen, maar ook omdat in minstens twee landen
  270. ontwikkelaars van propriëtaire software al gedreigd hebben met verkrachting voor het
  271. bezitten van illegale kopieën van propriëtaire software. Als men mensen begint te
  272. bedreigen met verkrachting, is volgens mij het woord terreurcampagne gepast. Ik vind
  273. dat wij deze terreurcampagne moeten stoppen. Wij mogen dit niet laten gebeuren.
  274. </p>
  275. <p>
  276. [00:14:53]
  277. </p>
  278. <p class="indent">
  279. Daarom bestaat vrijheid nummer twee, de vrijheid om uw buur te helpen. De vrijheid om
  280. kopieën te maken en ze uit te delen aan anderen.
  281. </p>
  282. <p>
  283. <span id="freedom-zero">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Vrijheid nul]</span>
  284. </p>
  285. <p class="indent">
  286. Vrijheid nul is onmisbaar voor andere redenen. Het is de vrijheid om een programma te
  287. gebruiken voor om het even welk doel u nuttig lijkt. Het kan u verrassen, maar er zijn
  288. propriëtaire programma's die u zelfs deze minimale vrijheid niet gunnen. Sommige
  289. programma's leggen beperkingen op voor hoe vaak u het gebruikt, of wanneer, of hoe,
  290. of voor welke taken, of voor welk doel.
  291. </p>
  292. <p class="indent">
  293. Op deze manier heeft u overduidelijk geen controle meer over uw eigen computer. Dus is
  294. vrijheid nul onontbeerlijk om controle te krijgen over uw eigen computer, maar het volstaat
  295. niet; je hebt dankzij vrijheid nul alleen nog maar de vrijheid om op uw eigen computer die
  296. zaken te doen die de ontwikkelaar voor jou gekozen heeft.
  297. </p>
  298. <p>
  299. <span id="freedom-one">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Vrijheid één]</span>
  300. </p>
  301. <p class="indent">
  302. Wilt u echt controle over uw computer, dan moet u ook deze beslissingen aan de
  303. ontwikkelaar onttrekken zodat u zelf deze keuzes kan maken. Daarvoor heeft u vrijheid
  304. één nodig, de vrijheid om de broncode te bestuderen, en deze aan te passen zodat een
  305. programma doet wat u wil. Als u deze vrijheid niet bezit, weet u nooit wat een programma
  306. echt doet.
  307. </p>
  308. <p class="indent">
  309. Vroeger werd me verteld dat Ceauşescu beslist had om alle telefoons zo te maken dat
  310. men ze makkelijk kon afluisteren - vooral de regering kon dat makkelijk. Vandaag doen
  311. propriëtaire ontwikkelaars iets soortgelijks. Veel niet-vrije programma's bevatten
  312. kwaadaardige code, alleen ontwikkeld om het gedrag van de gebruiker te bespioneren,
  313. zijn mogelijkheden te beperken en soms zelfs om hem kwaad te berokkenen.
  314. </p>
  315. <p class="indent">
  316. Spionagecode is wijd verspreid. Een niet-vrij programma dat zijn gebruikers bespioneert
  317. kennen jullie waarschijnlijk wel, het noemt Windows XP. Als een gebruiker van Windows XP,
  318. en ik zeg bewust niet &quot;<span style="font-style: italic;">u</span>&quot; aangezien
  319. jullie nooit zo'n programma zouden gebruiken, dus als een gebruiker van Windows XP
  320. in zijn eigen bestanden zoekt naar een woord, verstuurt Windows een bericht waarin
  321. staat naar welk woord je zocht. Dat is één van de spionagefuncties.
  322. </p>
  323. <p class="indent">
  324. Wanneer Windows voorstelt om uw systeem te updaten, om de laatste veranderingen
  325. te downloaden, verstuurt hij een lijst met al de software die op uw computer geïnstalleerd
  326. is. Dat is een andere spionagefunctie.
  327. </p>
  328. <p class="indent">
  329. Het is niet eenvoudig om deze spionagefuncties te ontdekken. Microsoft vertelt de
  330. mensen namelijk niet dat ze op deze wijze bespioneerd zullen worden. Ze plaatsen
  331. waarschijnlijk een zinnetje in hun licentie dat zegt: &quot;<span style="font-style: italic;">
  332. U gaat ermee akkoord dat wij alle informatie verzamelen die nodig is voor watdanook blah
  333. blah blah</span>&quot;. De gebruikers nemen meestal niet de tijd de hele licentie te
  334. lezen, en diegenen die dat wel doen, worden er niet veel wijzer van.
  335. </p>
  336. <p class="indent">
  337. Het zit zo, er is heel wat ingenieus onderzoek nodig geweest om de ontdekken dat
  338. Windows de lijst van geïnstalleerde programma's doorstuuurt, aangezien het deze lijst
  339. gecodeerd doorstuurt.
  340. </p>
  341. <p>
  342. [00:18:45]
  343. </p>
  344. <p class="indent">
  345. Het bespioneren van de gebruikers gebeurt niet alleen in Windows. Ook de Windows
  346. Media Player bespiedt zijn gebruikers, dit programma volgt u op de voet en rapporteert
  347. elke site die de gebruiker bekijkt.
  348. </p>
  349. <p class="indent">
  350. Denk nu alstublieft niet dat deze slechte praktijken alleen bij Microsoft voorkomen. Microsoft
  351. is slechts één van de vele ontwikkelaars van software die gebruikers onderwerpt.
  352. Realplayer doet juist hetzelfde. Ook dit programma volgt de gebruiker op de voet en
  353. rapporteert elke pagina die de bezoeker bekijkt.
  354. </p>
  355. <p class="indent">
  356. En ook de Tivo doet hetzelfde. Deze Tivo is een interessante zaak aangezien veel Vrije
  357. Softwaregemeenschappen de Tivo aanvankelijk blij onthaalden. De Tivo gebruikt
  358. namelijk veel Vrije Software; er zit een GNU/Linux systeem in.
  359. </p>
  360. <p class="indent">
  361. Dus mensen riepen &quot;<span style="font-style: italic;">Wow fantastisch! Zij gebruiken
  362. onze software, zij genieten van ons werk, wij juichen dit toe.</span>&quot;. De Tivo bevat
  363. spijtig genoeg ook niet-vrije software en bespioneert zijn gebruikers. Het rapporteert elk
  364. programma waar de gebruiker naar kijkt.
  365. </p>
  366. <p class="indent">
  367. Dit toont aan de we niet ver genoeg gaan, ons einddoel moet meer zijn dan juist het feit dat
  368. ze Vrije Software gebruiken. We moeten als doel stellen dat ze geen niet-vrije software
  369. gebruiken, dat wij geen niet-vrije software gebruiken. Als je uw vrijheid wil behouden, moet
  370. u alle programma's verwerpen die deze vrijheid wegnemen en elk niet-vrij programma
  371. ontneemt u uw vrijheden.
  372. </p>
  373. <p class="indent">
  374. Als u een computer hebt die wat Vrije Software draait, gedeeltelijk op Vrije Software
  375. draait, betekent dat niet dat deze computer uw vrijheid respecteert. Hij respecteert uw
  376. vrijheid slechts gedeeltelijk.
  377. </p>
  378. <p>
  379. [00:21:00]
  380. </p>
  381. <p class="indent">
  382. Slechte praktijken gaan verder dan spionage. Er worden ook functies ingebouwd waardoor
  383. de software weigert te werken. Waardoor programma's zeggen
  384. &quot;<span style="font-style: italic;">Ik wil u dit bestand niet tonen, jij mag van mij geen
  385. stuk van dit bestand copiëren, ik druk dit bestand niet af voor u, ik vind u niet leuk genoeg.
  386. </span>&quot; Dit is ook bekend als DRM - Digital Restrictions Management, de
  387. internationale functie om dienst te weigeren.
  388. </p>
  389. <p class="indent">
  390. En er bestaan ook geheime ingangen. Enkele jaren geleden werd een niet-vrij programma
  391. bevrijd, toen gebruikers de broncode bestudeerden, ontdekten ze dat er al jaren een
  392. achterpoortje was ingebouwd.
  393. </p>
  394. <p class="indent">
  395. Zolang het programma propriëtair was kon niemand dit ontdekken. Men kon niet zien dat
  396. er een achterpoortje was. Pas toen het programma bevrijd werd, zagen ze het achterpoortje
  397. en hebben ze dit natuurlijk onmiddellijk verwijderd.
  398. </p>
  399. <p class="indent">
  400. Een propriëtair programma met zo'n achterpoortje waarvan u allicht al een hebt gehoord
  401. heet Windows XP. Als Windows XP u een update voorstelt, kent Microsoft de identiteit van
  402. de gebruiker en kan Microsoft hem een op maat gesneden update aanbieden. Wat
  403. betekent dat? Het betekent dat de gebruiker volledig is onderworpen aan de wil van
  404. Microsoft, zij kunnen met zijn systeem doen wat zij willen.
  405. </p>
  406. <p class="indent">
  407. In 1999 heeft men in de Microsoft server software een achterpoortje ontdekt dat speciaal
  408. voor de US National Security Agency gecreëerd werd. U kan niet-vrije software niet
  409. vertrouwen. Niet-vrije software geeft de ontwikkelaars macht over de gebruikers. Deze
  410. macht kan op veel manieren gebruikt worden tegen de gebruikers. Sommige ontwikkelaars
  411. gebruiken deze macht, anderen niet. Zolang u geen slechte functies ontdekt in de software
  412. weet u niet tot welke categorie een ontwikkelaar behoort. U kan nooit weten of zo'n
  413. softwareontwikkelaar betrouwbaar is.
  414. </p>
  415. <p class="indent">
  416. Laten we veronderstellen dat we nu praten over zo'n programma waarin de ontwikkelaars
  417. geen boosaardige code verstopten - er bestaan namelijk nog ontwikkelaars, die oprecht
  418. proberen een programma te schrijven dat ten dienste staat van de gebruikers.
  419. </p>
  420. <p class="indent">
  421. Ook zij zijn maar mensen, ze maken dus fouten. Alle programmeurs maken fouten. Hun
  422. code bevat 'bugs'. Een gebruiker van niet-vrije software is even hulpeloos tegen een
  423. toevallig gemaakte fout als tegen bewust geschreven boosaardige code. De gebruiker
  424. van niet-vrije software is de gevangene van zijn software.
  425. </p>
  426. <p>
  427. [00:25:05]
  428. </p>
  429. <p class="indent">
  430. Wij, ontwikkelaars van Vrije Software, zijn ook mensen. Ook wij maken fouten, en onze
  431. programma's bevatten 'bugs'. Maar als onze software fouten of code bevat die
  432. zaken doet die u niet bevallen, dan kan u dat herstellen, want wij respecteren uw vrijheid
  433. om dat te herstellen, de vrijheid om de code te veranderen. Om het even wat wij schreven
  434. en wat u niet bevalt, kan u veranderen omdat wij uw vrijheid om dit te doen respecteren.
  435. </p>
  436. <p class="indent">
  437. Maar vrijheid één volstaat niet. Vrijheid één geeft u wel de vrijheid om zelf de code te
  438. bestuderen en te veranderen als u dat wil. En toch is dat niet voldoende, er zijn namelijk
  439. miljoenen computergebruikers wereldwijd die helemaal niet weten hoe ze moeten
  440. programmeren. Zij kunnen deze vrijheid niet zelf uitoefenen. En ook voor programmeurs
  441. zoals ik, volstaat deze vrijheid één niet, er is namelijk veel te veel software - te veel Vrije
  442. Software. Niemand is in staat om alles te bestuderen, en de aanpassingen uit te voeren
  443. die zij noodzakelijk achten.
  444. </p>
  445. <p class="indent">
  446. Dit krijgt één mens nooit verwezenlijkt.
  447. </p>
  448. <p>
  449. <span id="freedom-three">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Vrijheid drie]</span>
  450. </p>
  451. <p class="indent">
  452. Samenwerking is de enige mogelijke manier om controle te krijgen over de software die
  453. we gebruiken. Om dit mogelijk te maken hebben we vrijheid drie nodig, de vrijheid om uw
  454. gemeenschap te helpen, de vrijheid om aangepaste versies van een programma te
  455. publiceren of te verspreiden, als je dat wil.
  456. </p>
  457. <p class="indent">
  458. Met deze vrijheid kunnen we samen controle krijgen over software. Vrije Software is
  459. software die ontwikkeld wordt onder de democratische controle van haar gebruikers. Niet
  460. in de strikte betekenis van democratie, waar iedereen een stem kan uitbrengen waarna
  461. de software op de verkozen manier ontwikkeld wordt. Het is nog veel beter dan dat. Als
  462. er een Vrije Softwareprogramma is, en veel mensen willen dat het in een bepaalde
  463. richting evolueert, zal daar aan gewerkt worden en worden de verbeteringen
  464. gepubliceerd. Het programma zal dan duidelijk in deze richting evolueren.
  465. </p>
  466. <p class="indent">
  467. Als er nu slechts enkele mensen vooruitgang willen maken in een bepaalde richting, dan
  468. kan dat, zij kunnen het programma laten evolueren in de door hen gekozen richting, maar
  469. zullen beperkt worden door de hoeveelheid werk die anderen erin willen investeren. En
  470. als de veranderingen de meeste gebruikers niet bevallen, zullen die hun eigen versie
  471. blijven gebruiken. De belangrijkste versie zal evolueren in deze richting, maar anderen
  472. die iets anders willen, zijn vrij het programma verder te ontwikkelen in de door hun
  473. gekozen richting.
  474. </p>
  475. <p class="indent">
  476. Als een miljoen mensen een bepaalde verandering willen in een Vrije Softwareprogramma,
  477. bestaat de kans dat enkele duizenden daarvan de kennis hebben om dat ook uit te voeren.
  478. Vroeg of laat zullen enkelen daarvan deze verandering uitwerken, en hun aangepaste
  479. versie publiceren. Eén miljoen mensen zullen deze nieuwe versie gaan gebruiken. Alleen
  480. programmeurs zijn in staat om van vrijheden één en drie gebruik te maken. Maar elke
  481. gebruiker kan rechtstreeks gebruik maken van vrijheden nul en twee - de vrijheden om een
  482. programma te gebruiken en te kopiëren - en ook niet-programmeurs kunnen
  483. onrechtstreeks genieten van vrijheden één en drie. Zij kunnen deze vrijheden niet
  484. rechtstreeks gebruiken, want daarvoor moet men kunnen programmeren, maar als
  485. anderen hun vrijheden gebruiken, genieten de niet-programmeurs mee van de voordelen.
  486. </p>
  487. <p class="indent">
  488. Dus deze vier vrijheden zijn essentieel voor alle gebruikers, ook voor de
  489. niet-programmeurs, die een meerderheid vormen in de maatschappij.
  490. </p>
  491. <p>
  492. <span
  493. id="directly-funding-free-software-development">(<a href="#menu">menu</a>)
  494. [Sectie: Rechtstreekse ondersteuning van Vrije Softwareontwikkeling]</span>
  495. </p>
  496. <p class="indent">
  497. Veronderstel dat er slechts duizend gebruikers zijn die een bepaalde verandering willen in
  498. in vrij programma, en veronderstel dat geen enkele van die duizend mensen weet hoe
  499. men moet programmeren, dan nog kunnen zij gebruik maken van deze vrijheden. En wel
  500. als volgt:
  501. </p>
  502. <p class="indent">
  503. Eén van hen kan een bericht rondsturen en met anderen in contact komen, eens dat de
  504. nodige contacten gelegd zijn, kunnen ze een organisatie opstarten.
  505. </p>
  506. <p>
  507. [00:30:04]
  508. </p>
  509. <p class="indent">
  510. De organisatie wordt opgericht om de nodige fondsen te werven om de verandering die
  511. zij willen, te bewerkstelligen. De organisatie vraagt aan iedereen die lid wil worden 100
  512. dollar. Dus als alle mensen, die deze verandering echt belangrijk vinden, lid worden van
  513. deze organisatie, hebben ze 100000 dollar. Hiermee kunnen ze waarschijnlijk gedurende
  514. één jaar, één of meerdere programmeurs inhuren die het programma aanzienlijk kunnen
  515. wijzigen.
  516. </p>
  517. <p class="indent">
  518. Als de verandering die ze willen eerder klein is, zouden ze het lidgeld kunnen beperken tot
  519. tien dollar.
  520. </p>
  521. <p class="indent">
  522. Om deze veranderingen te bewerkstelligen, moet de organisatie programmeurs betalen.
  523. Dus moeten ze op zoek naar mensen om in te huren. Ze zullen aan enkele programmeurs
  524. moeten vragen &quot;<span style="font-style: italic;">tegen wanneer kunnen jullie deze
  525. veranderingen doorvoeren en hoeveel gaat dat ons kosten?</span>&quot; en ze kunnen
  526. deze vragen ook aan andere programmeurs stellen, waarna ze een keuze kunnen maken.
  527. </p>
  528. <p class="indent">
  529. Dit toont aan dat Vrije Software een vrije markt kan creëren voor allerlei vormen van
  530. ondersteuning en diensten. Dit in tegenstelling met propriëtaire software waar de
  531. ondersteuning meestal gemonopoliseerd wordt, aangezien alleen de ontwikkelaar toegang
  532. heeft tot de broncode en in staat is om deze aan te passen. Gebruikers die iets veranderd
  533. willen zien moeten gaan smeken bij de ontwikkelaar.&quot;<span
  534. style="font-style: italic;">Willen jullie A.U.B de verandering die wij vragen doorvoeren?
  535. </span>&quot;. Soms krijg je een antwoord van de ontwikkelaar: &quot;<span
  536. style="font-style: italic;">Als u ons betaalt, zullen wij luisteren naar uw problemen
  537. </span>&quot;. Als de gebruiker daarop ingaat, krijgt hij te horen:&quot;<span
  538. style="font-style: italic;">Bedankt, binnen zes maanden is er een nieuwe versie van ons
  539. programma. Koop deze versie en dan zal je zien hoe we uw problemen hebben opgelost
  540. en kan je ook ontdekken welke nieuwe problemen we voor u creëerden.</span>&quot;.
  541. </p>
  542. <p>
  543. [00:32:07]
  544. </p>
  545. <p class="indent">
  546. Met Vrije Software heeft iedereen een kopie, en kan men de broncode bestuderen, alles
  547. onder de knie krijgen, en ondersteuning aanbieden, in een vrije markt. Dus gebruikers die
  548. echt goede ondersteuning willen kunnen in het algemeen betere ondersteuning verwachten
  549. voor Vrije Software in een vrije markt, dan ze zouden kunnen krijgen in de gemonopoliseerde
  550. markt van propriëtaire software.
  551. </p>
  552. <p class="indent">
  553. Dit voorbeeld toont een paradox: als er tussen verschillende producten gekozen kan
  554. worden om een bepaalde taak uit te voeren, spreken we meestal niet over een monopolie.
  555. Maar als deze keuze er één is tussen propriëtaire softwarepakketten, is er toch sprake van
  556. een monopolie, de arme gebruiker die voor het ene propriëtaire programma kiest, zit
  557. achteraf met een monopolie voor de ondersteuning van dat programma. Kiest die arme
  558. gebruiker voor het andere programma, krijgt hij ook een monopolie voor de ondersteuning
  559. van dat programma. Er is geen mogelijkheid om aan dat monopolie te ontsnappen.
  560. </p>
  561. <p class="indent">
  562. Dit voorbeeld toont het bredere principe. Het is fout om vrijheid gelijk te stellen met
  563. &quot;<span style="font-style: italic;">een vrije keuze</span>&quot;. Vrijheid is veel
  564. meer dan kunnen kiezen tussen enkele specifieke opties. Vrijheid is controle over uw eigen
  565. leven. Als mensen hun analyse van vrijheid proberen te reduceren tot de vrijheid om te
  566. kiezen, hebben ze het grootste deel van hun vrijheid al weggeworpen. Hetgeen dan
  567. overblijft is slechts zo'n klein deel van vrijheid, zodat men makkelijk kan bewijzen dat vrijheid
  568. eigenlijk niet zo belangrijk is. Deze definitie is dus vaak de eerste stap voor het valse
  569. argument dat vrijheid niet zo belangrijk is.
  570. </p>
  571. <p class="indent">
  572. Kunnen kiezen tussen verschillende propriëtaire softwarepakketten, is mogen kiezen wie
  573. je meester wordt. Vrijheid betekent geen meester hebben.
  574. </p>
  575. <p>
  576. [00:34:45]
  577. </p>
  578. <p class="indent">
  579. Dus nu ik klaar ben met uit te leggen waarom vrijheid drie - de vrijheid om je gemeenschap
  580. te helpen, de vrijheid om een aangepaste versie te verdelen of te publiceren - belangrijk is,
  581. weten jullie waarom alle vier vrijheden noodzakelijk zijn. Als een programma deze vier
  582. vrijheden heeft, is het Vrije Software, en dat betekent dat het programma in een ethisch
  583. systeem verdeeld wordt. Als één van deze vrijheden wezenlijk ontbreekt, dan is het
  584. programma propriëtaire software, wat betekent dat je het niet zou mogen gebruiken en dat
  585. het helemaal niet ontwikkeld had moeten worden, toch niet op zo'n manier.
  586. </p>
  587. <p>
  588. <span
  589. id="comparing-free-and-proprietary-software">(<a href="#menu">menu</a>)
  590. [Sectie: Vergelijking tussen Vrije en propriëtaire software</span>
  591. </p>
  592. <p class="indent">
  593. Propriëtaire software ontwikkelen, is het ontwikkelen van verleidingen waarvoor mensen
  594. hun vrijheid willen opgeven, en levert dus geen positieve bijdrage aan de gemeenschap.
  595. Eén van die verkeerde vergelijkingen tussen Vrije Software en propriëtaire software, is de
  596. vraag hoeveel vrije en propriëtaire software men kan ontwikkelen. Je kan dit vergelijken
  597. met de volgende redenering: &quot;<span style="font-style: italic;">Is het beter dat we
  598. wapens produceren of is het beter om huizen en eten te produceren? Laten we eens
  599. bekijken hoeveel we van elk kunnen produceren. Hé, we kunnen veel meer wapens
  600. produceren, dus maken we wapens.</span>&quot;
  601. </p>
  602. <p class="indent">
  603. Dit is een verkeerde benadering voor deze vraag. Als mensen zich afvragen:
  604. &quot;<span style="font-style: italic;">kunnen we nu meer propriëtaire software of meer
  605. Vrije Software maken</span>&quot;, dan benaderen ze de vraag verkeerd. Het beste
  606. wat je kan doen is Vrije Software maken, het op één na beste is geen software maken,
  607. het slechtste wat je kan doen is propriëtaire software maken.
  608. </p>
  609. <p>
  610. [00:36:52]
  611. </p>
  612. <p class="indent">
  613. Ik ben voorstander van het principe om mensen te belonen die een positieve bijdrage
  614. leveren aan de gemeenschap, en mensen op één of andere manier te bestraffen als ze
  615. de gemeenschap schaden. Dit betekent dat mensen die nuttige Vrije Software ontwikkelen
  616. het verdienen om beloond te worden, en mensen die aantrekkelijke propriëtaire software
  617. ontwikkelen verdienen een bestraffing.
  618. </p>
  619. <p class="indent">
  620. Alhoewel het goed is om te belonen en te bestraffen wat bijdraagt en schade toebrengt
  621. aan de gemeenschap, kunnen we niet gewoon zeggen:
  622. &quot;<span style="font-style: italic;">Ik doe om het even wat, als ik maar beloond wordt,
  623. het is de verantwoordelijkheid van de gemeenschap dat ze alleen zaken beloont die een
  624. positieve bijdrage aan de samenleving leveren</span>&quot;. Het is onze taak als
  625. ethische wezens om goed te doen, ongeacht dat beloond wordt of niet. Daarom besliste ik
  626. al lang geleden dat ik Vrije Software zou ontwikkelen ofwel geen software. Ik zal geen
  627. lokaas ontwikkelen waarvoor mensen bereid zijn hun vrijheden op te geven. Dan deed ik
  628. beter niets.
  629. </p>
  630. <p>
  631. <span id="the-situation-in-1983">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: De situatie in
  632. 1983]</span>
  633. </p>
  634. <p class="indent">
  635. Ik kwam tot deze ethische inzichten in het jaar 1983. Toch min of meer, ik had de jaren
  636. daarvoor natuurlijk al veel geleerd over deze problematiek. Maar het was in 1983 dat ik
  637. besliste waarvan ik werk ging maken: mensen de kans geven om hun computer in alle
  638. vrijheid te gebruiken als lid van een gemeenschap.
  639. </p>
  640. <p class="indent">
  641. Hoe kon men dat verwezenlijken? In 1983, was het onmogelijk, de reden daarvoor is dat
  642. computers niets doen zonder besturingssysteem, en in 1983 waren de besturingssystemen
  643. van alle moderne computers propriëtair. Het werkte als volgt, de gebruiker moest een
  644. "non-diclosure"-overeenkomst teken alleen al voor het bekomen van de uitvoerbare code.
  645. De broncode was niet beschikbaar voor gewone gebruikers.
  646. </p>
  647. <p class="indent">
  648. Het tweede dat een mens moest doen om een computergebruiker te worden, nadat hij
  649. de computer zelf kocht, was expliciet de rest van zijn gemeenschap verraden. Hoe kon ik
  650. dat verhelpen?
  651. </p>
  652. <p class="indent">
  653. Ik was een enkeling die geloofde in een idee dat door de meeste mensen als belachelijk
  654. extreem werd bekeken. Ik bezat geen politieke vaardigheden. Weinig faam - buiten het
  655. wereldje van tekstverwerkingsontwikkelaars. Dus hoe kan ik iets veranderen? Ik dacht niet
  656. dat het mogelijk was om besturen te overtuigen om hun wetten te veranderen, of om bedrijven
  657. te overtuigen om hun handelswijzen te veranderen. Maar gelukkig was ik vrij sterk in één
  658. ding, het ontwikkelen van software. In het bijzonder software voor besturingssystemen.
  659. Toen ik deze inzichten kreeg, besefte ik dat ik het probleem kon oplossen, zonder iemand
  660. anders te moeten overtuigen, door zelf een besturingssysteem te ontwikkelen dat vrij is.
  661. Dan konden we daar allemaal naar overschakelen en verder leven in vrijheid. We hoefden
  662. geen andere ontwikkelaars meer te overtuigen, we konden verder zonder hen. Als anderen
  663. onze vrijheden niet respecteerden, dan gebruikten we hun software niet meer.
  664. </p>
  665. <p>
  666. [00:40:52]
  667. </p>
  668. <p class="indent">
  669. Ik had een manier ontdekt om politieke veranderingen te introduceren in de gemeenschap,
  670. door middel van technische werkzaamheden. Toen ik me ervan bewust werd dat deze
  671. werkwijze uitvoerbaar was, en dat ik de juiste vaardigheden had om dat werk uit te voeren,
  672. besefte ik dat ik door de omstandigheden verkozen was om deze taak uit te voeren.
  673. </p>
  674. <p class="indent">
  675. Het is alsof je iemand ziet verdrinken, het is niet Bush, en je kan zelf zwemmen ...
  676. </p>
  677. <p>
  678. [gelach]
  679. </p>
  680. <p class="indent">
  681. ... dan is het je morele plicht om die persoon te redden. Ik kan niet zwemmen, maar voor de
  682. taak die ik moest aanvatten was dat niet nodig, er moest veel software geschreven worden.
  683. En daarvoor had ik wel de kwaliteiten. Dus besliste ik om een vrij besturingssysteem te
  684. ontwikkelen, of, waarschijnlijk tengevolge van ouderdom, zou sterven tijdens de poging.
  685. </p>
  686. <p>
  687. [gelach]
  688. </p>
  689. <p class="indent">
  690. In de beginjaren had de Vrije Softwarebeweging die ik opstartte geen actieve vijanden. Er
  691. waren veel mensen die niet met mijn analyse akkoord gingen, maar ze lachten met mij.
  692. Niemand ondernam acties om ons te verhinderen een vrij besturingssysteem te
  693. ontwikkelen. Het grootste obstakel was de enorme hoeveelheid werk, en niemand wist of
  694. we ooit ons einddoel zouden bereiken. Maar wie vecht voor vrijheid, kan niet wachten tot
  695. op het moment dat hij weet dat hij zal winnen. Als dat je strategie is, zal je kansen mislopen.
  696. </p>
  697. <p>
  698. <span id="choosing-the-unix-design">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Kiezen voor
  699. de UNIX structuur.]</span>
  700. </p>
  701. <p class="indent">
  702. De ene keuze leidde me naar een andere keuze, de keuze voor een technische structuur.
  703. Welk soort systeem zou ik maken? In de jaren tachtig van vorige eeuw waren er veel
  704. computerarchitecturen en werden er ook geregeld nieuwe structuren voorgesteld. Ik
  705. besefte dat het jaren zou duren om mijn besturingssysteem te ontwikkelen, en dat
  706. computers er daartegen best wel heel anders zouden kunnen uitzien. Dus moest mijn
  707. systeem makkelijk overdraagbaar zijn. Anders zou het verouderd zijn nog voor dat het
  708. klaar was.
  709. </p>
  710. <p class="indent">
  711. Voor zover ik wist, bestond er slechts één overdraagbaar besturingssysteem, en dat was
  712. Unix. Dus besloot ik om het ontwerp van Unix te volgen. Ik vermoedde dat dit mij de
  713. beste kans zou geven om een bruikbaar en overdraagbaar besturingssysteem te
  714. ontwikkelen. Daarenboven was Unix een populair besturingssysteem, het zou nuttig
  715. zijn om mijn systeem opwaarts compatibel te maken met Unix. Dat zou de overstap voor
  716. de vele Unix-gebruikers veel makkelijker maken.
  717. </p>
  718. <p class="indent">
  719. Dus ging ik ervoor, en dit had enkele interessante gevolgen. Je moet weten dat Unix
  720. bestaat uit honderden verschillende gescheiden 'onderdelen', die met elkaar
  721. communiceren via min of meer bekende interfaces. Ook de gebruikers communiceren
  722. met deze onderdelen via zo'n interfaces.
  723. </p>
  724. <p class="indent">
  725. Dus als je compatibel wil zijn met Unix, moet je je min of meer aan deze interfaces
  726. houden, en elk onderdeel vervangen door een compatibel onderdeel. Het voordeel is
  727. dat de belangrijkste ontwerpbeslissingen al genomen zijn. Aan elk onderdeel kan een
  728. andere groep programmeurs werken, onafhankelijk van elkaar. Deze beslissing was dus
  729. ook een goede oplossing voor één van de grootste problemen van elk groot
  730. programmeerproject: zo'n grote groep mensen met elkaar laten communiceren.
  731. </p>
  732. <p>
  733. [00:45:30]
  734. </p>
  735. <p class="indent">
  736. Door mijn beslissing om compatibel met Unix te werken, wat belangrijk was om een
  737. makkelijke overstap naar het besturingssysteem mogelijk te maken, had ik het project
  738. al in veel kleine stukjes verdeeld, honderden stukjes.
  739. </p>
  740. <p>
  741. <span id="the-name-gnu">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: De naam "GNU"]
  742. </span>
  743. </p>
  744. <p class="indent">
  745. Het enige dat nog ontbrak om van start te gaan was een naam. In de gemeenschap van
  746. programmeurs die software deelden in de jaren zeventig, een groep die mij leerde dat
  747. Vrije Software een goede en ethische levensvisie was, programmeerden we voor ons
  748. plezier.
  749. </p>
  750. <p class="indent">
  751. Velen onder ons waren studenten, en veel anderen werden betaald voor hun werk, maar
  752. dat was minder belangrijk. De belangrijkste reden waarom we programmeerden, was
  753. voor het ongelooflijk fascinerend plezier dat we beleefden. Aangezien we ons werk als
  754. een vrolijke, plezierige bezigheid beschouwden, hadden we ook veel taken zo
  755. ingekleed dat ze leuk werden. Een voorbeeld hiervan is de manier waarop we onze
  756. projecten benoemden, we gebruikten vaak grappige of zelfs wat "stoute" namen. Zo was
  757. er een heel specifieke gewoonte om programma's die geïnspireerd waren op bestaande
  758. programma's - eventueel zelfs compatibel met dat programma -, een naam te geven
  759. die een recursief acroniem is van de naam van het bestaande programma, met als
  760. boodschap dat dit programma niet het andere is. Het is een grappige manier om naar het
  761. originele programma te verwijzen, en is voor velen een bron van inspiratie gebleken.
  762. </p>
  763. <p>
  764. [00:47:32]
  765. </p>
  766. <p class="indent">
  767. In 1975 bijvoorbeeld, ontwierp ik de eerste Emacs teksteditor, een teksteditor waarvoor
  768. je zelf uitbreidingen kon programmeren. Je kon de editor zelfs herprogrammeren terwijl
  769. je ermee aan het werk was. Dit was zo'n aantrekkelijk programma dat het wel dertig keer
  770. nagemaakt werd. Enkele van de namen die voor deze programma's gebruikt werden
  771. zijn &quot;<span style="font-style: italic;">something Emacs</span>&quot;, maar er
  772. was ook Sine, voor Sine Is Not Emacs, en Fine, voor Fine Is Not Emacs, en
  773. Eine, voor Eine Is Not Emacs. En Mince, voor Mince Is Not Complete Emacs, en de
  774. tweede versie van Eine noemde men Zwei, voor Zwei Was Eine Initially.
  775. </p>
  776. <p class="indent">
  777. Men kon zich wel amuseren met deze recursieve acroniemen. Bij gebrek aan een beter
  778. idee zocht ik naar een recursief acroniem voor iets- is not Unix. Ik probeerde alle
  779. zesentwintig mogelijkheden, maar geen enkel acroniem vormde een bestaand Engels
  780. woord, en als het niet ook iets anders betekende, was het ook niet grappig. Wat moest
  781. ik doen? Ik dacht eraan om alles wat samen te trekken zodat ik een recursief acroniem
  782. van drie letters kon vormen.
  783. </p>
  784. <p class="indent">
  785. Ik probeerde elke letter, ANU, BNU, CNU, DNU, ENU, FNU, GNU! Ah, gnu was het
  786. grappigste woord in de Engelse taal. Ik had een intelligente, betekenisvolle,
  787. specifieke reden om iets gnu te noemen, en kon er dan ook niet aan weerstaan.
  788. </p>
  789. <p>
  790. [00:49:21]
  791. </p>
  792. <p class="indent">
  793. Waarom het woord gnu in zoveel woordspelingen gebruikt wordt? Omdat het volgens
  794. het woordenboek moet uitgesproken worden als
  795. &quot;<span style="font-style: italic;">noe</span>&quot;. De
  796. &quot;<span style="font-style: italic;">g</span>&quot; wordt niet uitgesproken. Velen
  797. komen dan ook in de verleiding om gnu te zeggen in plaat van
  798. &quot;<span style="font-style: italic;">new</span>&quot;, tenminste voor mensen die
  799. houden van woordspelingen. In mijn kinderjaren bestond er zelfs een grappig liedje dat
  800. gebaseerd was op het woord gnu. Aangezien het woord gnu al met zoveel vrolijke
  801. zaken geassocieerd werd, was het de best mogelijke naam die je aan iets kon geven.
  802. </p>
  803. <p class="indent">
  804. Pas op! Als u het gebruikt als naam voor ons besturingssysteem, volg dan niet het
  805. woordenboek. Als u praat over het &quot;<span style="font-style: italic;">new
  806. </span>&quot; besturingssysteem zal je veel mensen in verwarring brengen - aangezien
  807. we er nu al 23 jaar aan werken kan je het moeilijk nieuw noemen. Wij noemen het nog steeds
  808. &quot;<span style="font-style: italic;">gnu</span>&quot; [met twee medeklinkers,
  809. zoals &quot;<span style="font-style: italic;">canoe</span>&quot;], ongeacht het groot
  810. aantal mensen die het verkeerdelijk uitspreken als
  811. <span style="font-style: italic;">Linux</span>&quot;.
  812. </p>
  813. <p class="indent">
  814. Hoe is deze fout kunnen gebeuren?
  815. </p>
  816. <p>
  817. <span id="gnu-and-linux">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: GNU en Linux]</span>
  818. </p>
  819. <p class="indent">
  820. Tijdens de jaren tachtig ontwierpen we één na één stukken van het GNU-systeem. In het
  821. begin wat langzaam aangezien ik samen met nog één andere persoon het
  822. programmeerwerk deed. Het doel was natuurlijk niet om een door mij geschreven
  823. systeem te ontwikkelen, wel om zo snel mogelijk een Vrije Softwarebesturingssysteem te
  824. hebben. Ik deed dan ook zo hard als ik kon mijn best om andere personen te engageren.
  825. Al in 1983, nog voor ik iets geschreven had, begon ik al anderen uit te nodigen om mee te
  826. doen. Jaar na jaar werden meer mensen lid, en begonnen ze ook bij te dragen aan GNU.
  827. </p>
  828. <p>
  829. [00:51:23]
  830. </p>
  831. <p class="indent">
  832. Rond 1990 hadden we bijna alle stukken, maar er ontbrak nog één groot essentieel
  833. onderdeel, en dat was de kernel. In 1990 nam de Free Software Foundation - die ik
  834. eind 1985 oprichtte om geld in te zamelen om de vooruitgang van Vrije Software te
  835. stimuleren - iemand in dienst om deze kernel te ontwikkelen. Ik koos een design voor
  836. deze kernel en verder was ik niet betrokken bij het proces. Ik schreef het niet. Ik koos
  837. voor een ontwerp waarvan ik dacht dat die ons het snelst aan een kernel zou helpen.
  838. Ik had namelijk een microkernel gevonden, die dankzij staatssteun ontworpen was in een
  839. universiteit. Ik dacht dat we dat als basis konden gebruiken en daar bovenop een reeks
  840. gebruikerprogramma's programmeren die elk specifieke kerneltaken konden uitvoeren.
  841. Deze programma's communiceren via berichten, een service geleverd door de
  842. microkernel.
  843. </p>
  844. <p class="indent">
  845. Dit was in 1990 volgens veel mensen de meest zuivere manier om een kernel te
  846. ontwerpen. Het heeft veel jaren geduurd om deze kernel aan de praat te krijgen, en hij
  847. werkt nog steeds niet zoals het moet. Blijkbaar zitten er fundamentele fouten in het
  848. ontwerp, fouten waar in 1990 niemand aan gedacht had.
  849. </p>
  850. <p class="indent">
  851. Gelukkig hebben we er niet op moeten wachten. In 1991 begon een Finse student aan
  852. het maken van een klassieke enkelvoudige kernel, die hij al op minder dan een jaar
  853. aan de praat kreeg. Deze kernel werd &quot;<span style="font-style: italic;">Linux
  854. </span>&quot; genoemd. Aanvankelijk was dit geen Vrije Software, maar in 1992
  855. veranderde hij de licentie en bracht ze onder een Vrije Softwarelicentie, meer bepaald de
  856. GNU General Public Licence, die ik had geschreven als licentie voor de onderdelen van
  857. GNU die wij aan het ontwikkelen waren.
  858. </p>
  859. <p class="indent">
  860. Dus alhoewel linux niet ontworpen is voor het GNU-project, was het vanaf 1992 wel
  861. Vrije Software en vormden het bijna volledige GNU-systeem en de linix kernel samen een
  862. volledig systeem. Een systeem dat je zelfs in een PC kan installeren. Zo was het voor het
  863. eerst mogelijk om in volledige vrijheid een PC te gebruiken. Het doel dat we ons in 1984
  864. stelden, was bereikt.
  865. </p>
  866. <p class="indent">
  867. De ontwikkeling van Linux was een zeer belangrijke bijdrage aan de Vrije
  868. Softwaregemeenschap. Dit was de stap die nodig was om ons over de finish te krijgen.
  869. Voorheen hadden we veel nuttige programma's die mensen konden gebruiken in een
  870. niet-vrij besturingssysteem. Dankzij het laatste ontbrekende stukje hadden we
  871. een volledig vrije alternatief voor de niet-vrij besturingssystemen.
  872. </p>
  873. <p>
  874. [00:55:16]
  875. </p>
  876. <p class="indent">
  877. Maar! Het misverstand dat Linux het volledige systeem was, dat het volledig ontwikkeld
  878. werd door die Finse student in 1991 is heel erg schadelijk geweest voor de Vrije
  879. Softwaregemeenschap. Het verbrak de band tussen onze software en onze filosofie.
  880. </p>
  881. <p class="indent">
  882. Voor die tijd, was er geen volledig vrij besturingssysteem, maar waren er wel veel
  883. belangrijke delen ervan. Mensen installeerden zo bovenop niet-vrije besturingssystemen,
  884. niet alleen omdat ze vrij waren, maar ook omdat ze meestal beter waren. Als mensen
  885. deze programma's gebruikten, waren ze er zich heel goed van bewust dat ze
  886. GNU-programma's gebruikten. Deze mensen beschouwden zichzelf als fans of
  887. supporters van GNU. Als deze mensen artikelen lazen die bij sommige pakketten werden
  888. meegeleverd, met meer uitleg over de filosofie achter Vrije Software, dezelfde filosofie
  889. waarover ik hier vandaag vertel, dan dachten deze gebruikers:
  890. &quot;<span style="font-style: italic;">Ah, dat is de filosofie achter GNU, en GNU
  891. bevalt mij wel, laat ik er eens iets over lezen.</span>&quot; Dit betekende nog niet dat
  892. ze ons gelijk gaven, maar zo raakten ze tenminste vertrouwd met onze argumenten. We
  893. kregen een kans om hen te overtuigen, en eens overtuigd zouden ze ook de motivatie
  894. voelen om mee te werken aan Vrije Software, om mee te werken aan GNU. De software
  895. verspreidde de filosofie, en de filosofie hielp de software om te groeien.
  896. </p>
  897. <p class="indent">
  898. Van zodra mensen min of meer het volledige GNU-systeem gingen gebruiken, en ze
  899. dachten dat het linux was, bracht het gebruik van GNU-systemen de mensen niet langer
  900. in contact met onze filosofie - datgene waar ik vandaag over praat, de filosofie van de
  901. Vrije Softwaregemeenschap -, integendeel, het bracht de mensen in contact met de
  902. filosofie van de ontwikkelaar van Linux.
  903. </p>
  904. <p class="indent">
  905. Hij is nooit akkoord gegaan met de idealen van de Vrije Softwaregemeenschap. Om juist
  906. te zijn, hij noemt zichzelf liefst apolitiek.
  907. </p>
  908. <p>
  909. [00:57:44]
  910. </p>
  911. <p class="indent">
  912. Maar, zoals vaak bij mensen die beweren apolitiek te zijn, hebben ook zij vaak een
  913. specifieke zienswijze die ze willen uitdragen. In dit geval is het de visie dat ontwikkelaars
  914. de volledige macht moeten hebben, ontwikkelaars beslissen of je al dan niet je
  915. vrijheden hebt, en beschouwen het altijd fout als je tegen de wil van de ontwikkelaar ingaat.
  916. Ze bedoelen, het is altijd fout om een softwarelicentie te overtreden. Deze zienswijze heeft
  917. hij in het verleden verkondigd.
  918. </p>
  919. <p class="indent">
  920. En als mensen denken dat het hele systeem zijn werk is, zijn ze ook geneigd hem als
  921. voorbeeld te nemen voor ethische vraagstukken. We moeten nu vaststellen dat we in de
  922. ongemakkelijke positie zitten waar een systeem dat voor een groot deel ons werk is,
  923. mensen een richting instuurt die helemaal tegengesteld is aan de onze, omdat de
  924. ontwikkeling van het systeem aan iemand anders wordt toegeschreven. Dat is de reden
  925. waarom ik zo vaak op dit thema terugkom. Daarom vraag ik jullie om het systeem
  926. GNU+Linux of GNU/Linux te noemen. Noem het alstublieft niet Linux. Het is niet alleen
  927. oneerlijk tegenover de belangrijkste ontwikkelaars van het systeem, maar het stimuleert
  928. de mensen ook om niet langer na te denken over hun vrijheid.
  929. </p>
  930. <p class="indent">
  931. En dat is een gevaarlijke ontwikkeling, want de geschiedenis heeft ons geleerd dat vrijheid
  932. nooit een gegarandeerd recht is. En we moeten niet eens zo ver terugkijken in de
  933. geschiedenis. Kijk maar naar de toestand in de Verenigde Staten, daar hebben mensen de
  934. laatste jaren hun vrijheid verloren. Het leven biedt je heel veel kansen om je vrijheid te
  935. verliezen. Iemand zegt: &quot;<span style="font-style: italic;">
  936. Schenk mij uw vrijheid en ik geef jou ... of dat ... en ik bescherm je ... en dan zorg ik voor
  937. jou</span>&quot; of wat dan ook. Als je uw vrijheid niet koestert, als je ze niet heel
  938. sterk koestert, dan verlies je ze. Een dwaas en zijn vrijheid worden vlug gescheiden.
  939. </p>
  940. <p>
  941. <span
  942. id="software-freedom-needs-to-be-widely-understood">(<a href="#menu">menu</a>)
  943. [Sectie: Software vrijheden moeten algemeen bekend raken]</span>
  944. </p>
  945. <p class="indent">
  946. Als mensen hun vrijheid willen verdedigen, moeten ze hun vrijheid naar waarde weten te
  947. schatten, men moet ze appreciëren. En om mensen hun vrijheid naar waarde te laten
  948. schatten en ze te appreciëren, moeten ze eerst weten wat dat inhoudt. In andere aspecten
  949. van het leven heeft bijna iedereen al gehoord over mensenrechten. Dit betekent niet dat
  950. dat het makkelijk is om deze te verdedigen, maar we moeten tenminste niet beginnen met
  951. iedereen uit te leggen waar het over gaat. We moeten aan niemand gaan uitleggen wat
  952. persvrijheid is omdat ze er nog nooit over gehoord hebben. De persvrijheid is over de
  953. eeuwen heen gegroeid en over de hele wereld verspreid.
  954. </p>
  955. <p class="indent">
  956. Maar computers zijn nieuw. Het is pas de laatste tien jaar dat een groot deel van de
  957. mensen, vooral in rijke landen, computers gebruiken. En computers zijn pas enkele
  958. decennia in gebruik. Dus de ideeën over wat mensenrechten betekenen voor software zijn
  959. pas in ontwikkeling. De Vrije Softwarebewegingen stellen dat er vier essentiële
  960. mensenrechten zijn voor gebruikers van software. Dit zijn nieuwe ideeën. De meeste
  961. mensen die software gebruiken, hebben nooit nagedacht over welke mensenrechten op hen
  962. van toepassing zijn. Ze hebben gewoon aanvaard wat hen werd verteld. De mensenrechten
  963. waarop een softwaregebruiker recht heeft zijn: Helemaal geen!
  964. </p>
  965. <p class="indent">
  966. Dat is wat propriëtaire ontwikkelaars hen gunnen. En iedereen aanvaardt deze houding. Zo
  967. hebben ze het gespeeld, en niemand is ooit opgestaan om te verkondigen dat er ook een
  968. andere visie mogelijk is.
  969. </p>
  970. <p class="indent">
  971. Dus wij moeten effectief starten bij stap één, mensen vertellen wat het voor een
  972. softwaregebruiker betekent om vrijheid te hebben. En dan moeten we hopen dat mensen
  973. deze vrijheden voldoende naar waarde weten te schatten, zodat ze mee willen helpen
  974. om ons vrij te houden. De toekomst van onze gemeenschap zal meer afhangen van de
  975. waarde die we zelf hechten aan onze vrijheid, dan van enig ander aspect.
  976. </p>
  977. <p>
  978. [01:03:27]
  979. </p>
  980. <p class="indent">
  981. En daarom is het zo belangrijk om de mensen vandaag de idealen van de Vrije
  982. Softwarebeweging bij te brengen. Het is niet voldoende de mensen te leren om Vrij
  983. Software te gebruiken. Natuurlijk hoop ik dat ze vrije software gaan gebruiken, het zou
  984. zonde zjin moesten ze niet-vrije, gebruiker onderwerpende, software gebruiken. Maar alleen
  985. maar Vrije Software gebruiken is niet voldoende als we blijvend vrijheid willen hebben voor
  986. jaren. Als we morgen alle computergebruikers hun vrijheid geven, maar we leren
  987. hen niet welke vrijheden dat zijn, dan zijn velen onder hen binnen vijf jaar deze vrijheden
  988. weer kwijt. Iemand zou tegen hen komen zeggen: &quot;<span style="font-style:
  989. italic;">Ik heb een leuk programma dat de zaken sterk zal vergemakkelijken, wil je het
  990. graag hebben? Je moet me wel beloven het aan niemand door te geven en je mag niet
  991. zien hoe het allemaal werkt, maar het is echt een goed programma, wil jij dat niet hebben?
  992. </span>&quot;
  993. </p>
  994. <p class="indent">
  995. Een persoon die niet geleerd heeft dat hier iets niet klopt zal misschien geneigd zijn ja te
  996. zeggen. En dat zou betekenen dat haar vrijheden deels verdwenen zijn. Dus het volstaat
  997. duidelijk niet om mensen hun vrijheid te geven. We moeten de mensen ook leren deze
  998. vrijheden te erkennen, ze moeten de waarde ervan kennen, zodat ze hun vrijheid kunnen
  999. verdedigen en ze niet opnieuw afstaan. Dat moeten we verwezenlijken als we niet alleen
  1000. morgen maar definitief vrijheid willen.
  1001. </p>
  1002. <p>
  1003. <span
  1004. id="we-urgently-need-people-to-work-on-stage-2">(<a href="#menu">menu</a>)
  1005. [Sectie: We hebben dringend mensen nodig die werk maken van "deel 2"]</span>
  1006. </p>
  1007. <p class="indent">
  1008. Veel mensen denken dat we dit probleem in twee fasen moeten oplossen. Ze vinden dat
  1009. we mensen eerst moeten leren werken met Vrije Software, en eens ze er gebruik van
  1010. maken kunnen we hen leren om de vrijheid die ze hebben te appreciëren.
  1011. </p>
  1012. <p class="indent">
  1013. Alhoewel dit een oplossing is die zou kunnen werken, indien men er werk van maakt, komt
  1014. het voorstel er meestal op neer dat men volop werk maakt van fase één. Ik heb moeten
  1015. inzien dat deze tweeledige aanpak eigenlijk een excuus is om aan fase één te kunnen
  1016. werken terwijl men fase twee vergeet. Fase twee is nu juist waar ik aan werk. Dus als u echt
  1017. gelooft een een tweeledige oplossing, sluit u dan bij mij aan en maak werk van fase twee.
  1018. Het is echt een probleem dat een groot deel van onze gemeenschap werk maakt van deel
  1019. één, en praat over de grote praktische voordelen, terwijl men het deel over de vrijheid
  1020. verwaarloost. Het is al zover gekomen dat sommige mensen jarenlang een GNU/Linux
  1021. systeem gebruiken, voordat iemand hen iets vertelt over vrijheid, het wordt bijna helemaal
  1022. vergeten. Met andere woorden, onze gemeenschap is niet bezig met hun streefdoel voor
  1023. vrijheid te vergeten, ze zijn het al bijna volledig vergeten. Het is zover gekomen dat we
  1024. de mensen uit onze eigen gemeenschap opnieuw moeten leren
  1025. waar de vrijheid om draait, terwijl het verkrijgen van die vrijheid juist de reden was waarom
  1026. we deze gemeenschap hebben opgebouwd.
  1027. </p>
  1028. <p class="indent">
  1029. Op één na alle besturingssystemen zijn ontwikkeld voor commerciële of technische
  1030. redenen. GNU werd ontwikkeld in het belang van de vrijheid. De gebruikers moeten dit
  1031. beseffen. En ik vraag jullie om mij te helpen om dit aan anderen te leren. Dat is de reden
  1032. waarom ik mezelf verplicht om deze ideeën over vrijheid verder te verspreiden. Er zijn al
  1033. meer dan één miljoen mensen die bijdragen leveren aan Vrije Software. De gemeenschap
  1034. heeft mij als programmeur eigenlijk niet echt meer nodig, ik word trouwens ook al wat
  1035. ouder, waardoor ik er allicht al minder goed in ben dan vroeger. Maar er zijn geen miljoen
  1036. mensen bezig met de waarden van die vrijheid aan anderen aan te leren, in het bijzonder
  1037. het belang van de vrijheid om in een gemeenschap samen te kunnen werken. Hiervoor
  1038. zoeken we dus heel dringend meer mensen.
  1039. </p>
  1040. <p>
  1041. [01:08:19]
  1042. </p>
  1043. <p>
  1044. <span id="today-we-have-enemies">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Vandaag
  1045. hebben we vijanden]</span>
  1046. </p>
  1047. <p class="indent">
  1048. Vooral omdat we tegenwoordig iets hebben wat we vroeger nooit hadden: vijanden. Sterke
  1049. vijanden. Rijke bedrijven die denken dat zij de wereld moeten beheersen, en daar ook bijna
  1050. in slagen.
  1051. </p>
  1052. <p class="indent">
  1053. Tegenwoordig worden we ook sterk tegengewerkt. Zo komen harwareproducten
  1054. tegenwoordig zonder technische specificaties.
  1055. </p>
  1056. <p class="indent">
  1057. Toen ik aan GNU begon te schrijven, in 1984, gebeurde dat nooit. Zoiets kon men zich
  1058. bijna niet voorstellen. Het was maar normaal dat wie een computer kocht, ook een
  1059. handleiding kreeg, die precies omschreef hoe elk onderdeel van de computer
  1060. functioneerde. Hoe zou men aan iemand een computer kunnen verkopen, zonder dat hem
  1061. werd verteld hoe hij die moest gebruiken.
  1062. </p>
  1063. <p class="indent">
  1064. Maar vandaag houden sommige hardwarefabrikanten er andere principes op na. En het
  1065. is moeilijk om een vrije driver te schrijven voor een input-output device als je niet weet welke
  1066. commando's je moet geven. De fabrikanten zeggen: &quot;
  1067. <span style="font-style: italic;">oh, geen probleem, wij ondersteunen linux</span>&quot;.
  1068. Ze noemen het systeem linux. Ze geven je een driver en zeggen je: &quot;
  1069. <span style="font-style: italic;">Gebruik gewoon deze driver</span>&quot;.Het enige
  1070. probleem is dat het geen Vrije Software is. Het is een binair bestand. Je kan het niet
  1071. veranderen. Je kan niet bestuderen hoe het werkt. Dat is dus niet aanvaardbaar.
  1072. </p>
  1073. <p class="indent">
  1074. Onze taak is dus tweeledig, langs de ene kant moeten we door "reverse engineering"
  1075. proberen te achterhalen hoe we vrije drivers kunnen maken. Langs de andere kant moeten
  1076. we deze bedrijven onder druk zetten om met ons samen te werken.
  1077. </p>
  1078. <p class="indent">
  1079. Zodat we Vrije Software kunnen maken die echt gebruik maakt van de hardware van de
  1080. computer. Deze computer heeft een modem die niet werkt. Het is een gemiste-modem.
  1081. De echte term die men voor deze modems gebruikt is &quot;
  1082. <span style="font-style: italic;">winmodem</span>&quot;, maar ik wil nooit naar
  1083. Microsoft Windows verwijzen als een 'win'naar, want dat is een veel te positieve term. Dus
  1084. noem ik het een gemiste modem.
  1085. </p>
  1086. <p class="indent">
  1087. Het zijn modems die alleen onder Windows werken omdat ze een deel van hun werk door
  1088. software op de computer laten doen, en wij weten niet wat die software verondersteld
  1089. wordt te doen, volgens mij zijn bepaalde aspecten ervan trouwens gepatenteerd.
  1090. </p>
  1091. <p>
  1092. [01:11:16]
  1093. </p>
  1094. <p class="indent">
  1095. Mij wordt verteld dat sommige van deze gemiste-modems tegenwoordig ondersteund
  1096. worden met Vrije Software. Ik ken de juiste details niet. Vandaag is er ook geen enkele
  1097. 3D versnelde videochip die werkt onder Vrije Software, omdat de juiste specificaties van
  1098. die chips geheim zijn.
  1099. </p>
  1100. <p>
  1101. <span
  1102. id="we-need-to-stop-wasting-our-market-power">(<a href="#menu">menu</a>)
  1103. [Sectie: Wij moeten ermee ophouden onze macht over de markt te vergooien]</span>
  1104. </p>
  1105. <p class="indent">
  1106. Wij zitten in een tijdperk waar onze gemeenschap een zeer grote macht zou kunnen
  1107. uitoefenen. Er zijn tientallen miljoenen gebruikers, als we ons organiseren, als wij allen samen
  1108. tegen één bedrijf zeggen:&quot;<span style="font-style: italic;">Wij gaan uw producten
  1109. boycotten totdat u met ons gaat samenwerken, en als je met ons samenwerkt, dan
  1110. kopen wij allemaal uw producten en gaan we uw concurrent boycotten</span>&quot;.
  1111. </p>
  1112. <p class="indent">
  1113. Wij zouden ervoor kunnen zorgen dat ze ons fair gaan behandelen. Maar we zijn niet goed
  1114. georganiseerd, en de meeste mensen in onze gemeenschap hebben nog nooit gehoord
  1115. over de ethische aspecten die bij onze vrijheid horen. Dus vergooien we onze macht over
  1116. de markt.
  1117. </p>
  1118. <p class="indent">
  1119. En de problemen zullen nog groter worden. Door een samenzwering van enkele grote
  1120. bedrijven, is men een poging aan het ondernemen om het ontwerp van de computers in
  1121. de toekomst te veranderen, zodat het voor Vrije Software onmogelijk wordt om nog langer
  1122. bepaalde belangrijke taken met een computer uit te voeren.
  1123. </p>
  1124. <p>
  1125. [01:13:05]
  1126. </p>
  1127. <p>
  1128. <span id="treacherous-computing">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Bedrieglijk
  1129. computeren]</span>
  1130. </p>
  1131. <p class="indent">
  1132. Deze term wordt door hen &quot;<span style="font-style: italic;">Trusted Computing
  1133. </span>&quot; (vertrouwelijk computeren) genoemd, wij noemen het
  1134. &quot;<span style="font-style: italic;">Treacherous Computing</span>&quot;
  1135. (bedrieglijk computeren). Het is hun bedoeling om ervoor te zorgen dat zij zeker zijn dat
  1136. een computer onder hun controle staat, in plaats van onder de jouwe. Vanuit hun standpunt
  1137. is dit zeker een te vertrouwen computer, maar vanuit je eigen standpunt is het een
  1138. niet te vertrouwen situatie, het is bedrog. Dus hoe je deze nieuwe ontwikkeling noemt, hangt
  1139. alleen af van je eigen positie.
  1140. </p>
  1141. <p class="indent">
  1142. Ik sta aan de kant van de gebruiker die in staat moet zijn om volledige controle te hebben
  1143. over zijn computer. Dus voor mij is dit bedrieglijk computeren. Het is een heel gevaarlijk
  1144. plan, en we weten nog niet precies hoe we dat moeten tegenhouden. We kunnen er alleen
  1145. maar tegen blijven vechten, en hopen dat hun plan ergens volledig de mist ingaat, want
  1146. soms kunnen zaken erg verkeerd lopen.
  1147. </p>
  1148. <p>
  1149. <span id="the-dmca-and-eucd-laws">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: De DMCA
  1150. en de EUCD wetgeving]</span>
  1151. </p>
  1152. <p class="indent">
  1153. En dan zijn er ook nog wetten die gestemd worden om sommige Vrije Software te
  1154. verbieden. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld, bestaan er zo al twee wetten. Eén ervan
  1155. is de Digital Millennium Copyright Act, die er in praktijk toe leidt dat uitgevers hun eigen
  1156. auteursrechtwetgeving kunnen schrijven.
  1157. </p>
  1158. <p class="indent">
  1159. Het principe is dat als uitgevers iets in gecodeerde vorm verspreiden, of op enig andere
  1160. manier zo ontwikkeld hebben dat de rechten van de gebruiker beperkt werden, dan is alles
  1161. wat die gebruiker helpt om zijn vrijheden te herwinnen, illegaal. DVD's werden bijvoorbeeld
  1162. op zo'n manier ontworpen dat ze gebruikers beperkten. Het videobestand op zo'n DVD is
  1163. opgeslagen in gecodeerde vorm. En oorspronkelijk werd deze codering geheim gehouden
  1164. om te verhinderen dat er Vrije Software geschreven zou worden om naar DVD's te kijken.
  1165. Maar men ontdekte al snel hoe het werkte, en enkele mensen schreven een vrij programma
  1166. om naar DVD's te kijken. Dit programma is nu dus gecensureerd in de VS. De Verenigde
  1167. Staten censureren software! Dus als jij in de Verenigde Staten bent, wat ik zeer spijtig zou
  1168. vinden voor u aangezien u, zeker als buitenlander, maar een heel beperkt recht hebt op
  1169. de meest fundamentele mensenrechten, is er één recht dat men u niet zal afnemen: als u
  1170. een DVD koopt, heeft u ook het recht om die te bekijken. Maar Vrije Software verdelen
  1171. ernaar te kijken is illegaal. Zelfs mensen doorverwijzen naar plaatsen buiten
  1172. de VS waar ze deze software kunnen vinden is illegaal.
  1173. </p>
  1174. <p class="indent">
  1175. Een echt Orwelliaanse censuur.
  1176. </p>
  1177. <p>
  1178. [01:16:36]
  1179. </p>
  1180. <p class="indent">
  1181. En tot mijn grote spijt moet ik erop wijzen dat de Europese Unie een soortgelijke richtlijn
  1182. heeft aangenomen. Het gaat niet even ver. Het verbiedt alleen de commerciële verspreiding
  1183. van zo'n software. Al moet ik nu eigenlijk verraden dat ongeveer elk land, mogelijks zelfs
  1184. elk land, dat deze richtlijn al heeft omgezet, verder is gegaan dan nodig. Ze maakten hun
  1185. wetgeving strenger dan voorgeschreven door de richtlijn. Ze kozen de zijde van enkele
  1186. gigantisch grote bedrijven ten nadele van hun eigen burgers. Dit geeft een blik op de
  1187. manier waarop onze democratische rechten beperkt worden door de Europese Unie, en
  1188. hoe slecht democratie er wereldwijd aan toe is. Een regering van de burgers, verkozen
  1189. door de burgers en die werkt voor haar burgers zou nooit dergelijke beperkingen
  1190. aanvaarden. Zo'n regering zou nooit miljoenen van haar eigen burgers criminaliseren ten
  1191. behoeve van grote, vaak buitenlandse bedrijven. Men vraagt zich af: Voor wie werken deze
  1192. regeringen eigenlijk? Vertegenwoordigen zij nog hun eigen mensen, of het zijn het
  1193. marionetten van hogere machten?
  1194. </p>
  1195. <p class="indent">
  1196. Deze wetgeving heeft slechts invloed op een heel klein deeltje van de mogelijkheden die
  1197. software je bieden. Het heeft alleen betrekking op de toegang tot gepubliceerde werken.
  1198. Alhoewel dit slechts een heel klein deelgebiedje is van de gigantische softwarewereld, kan
  1199. het heel belangrijk blijken. Miljoenen mensen bijvoorbeeld willen DVD's bekijken op hun
  1200. computer, maar ze kunnen dit niet met Vrije Software, ze kunnen nooit op legale wijze een
  1201. programma verkrijgen dat werkt op een vrij besturingssysteem, ze zullen enkel en alleen
  1202. voor deze reden niet-vrije software gaan gebruiken. Dus alhoewel het slechts één van vele
  1203. duizenden programma's is, kan dat ene programma in praktijk zeer belangrijk blijken.
  1204. </p>
  1205. <p>
  1206. <span id="software-patents">(<a href="#menu">menu</a>) [Sectie: Softwarepatenten]
  1207. </span>
  1208. </p>
  1209. <p class="indent">
  1210. De andere wet die veel Vrije Software, en ook andere software, onmogelijk maakt, is de
  1211. octrooiwetgeving, waar ik gisteren een toespraak over hield.
  1212. [<a
  1213. href="http://mjesec.ffzg.hr/~dpavlin/stallman2006/dangers_of_software_patents_zagreb_08_march_2006.ogg">link naar geluidsbestand</a>].
  1214. De octrooiwetgeving vormt een bedreiging voor alle softwareontwikkelaars. De
  1215. octrooiwetgeving zorgt ervoor dat je voor de rechtbank gedaagd kan worden enkel en
  1216. alleen omdat je een programma schreef. De wetgeving rond auteursrecht kan dat niet. Als
  1217. je code schrijft bent uzelf, ofwel uw werkgever eigenaar van de code. Wat betekent dat
  1218. niemand anders deze rechten heeft. Dus niemand kan u volgens het auteursrecht
  1219. aanklagen voor code die u zelf schreef. Maar de octrooiwetgeving werkt helemaal anders
  1220. dan het auteursrecht.
  1221. </p>
  1222. <p>
  1223. [01:20:07]
  1224. </p>
  1225. <p class="indent">
  1226. Patenten gaan over ideeën, technieken, mogelijkheden en methoden - niet over de code
  1227. zelf. En als je code schrijft, gebruik je veel verschillende technieken, methoden,
  1228. mogelijkheden en ideeën. Eén ervan kan door iemand gepatenteerd zijn. Het kan evengoed
  1229. zijn dat vijftig ervan gepatenteerd zijn door vijftig verschillende patenthouders. En zij kunnen
  1230. je allemaal bedrijven met een rechtszaak, één na één.
  1231. </p>
  1232. <p class="indent">
  1233. Alle softwareontwikkelaars worden hierdoor bedreigd. De meeste ontwikkelaars
  1234. proberen maar één succesvol product te produceren. Wij streven ernaar om al de
  1235. behoeften van de gebruikers vrij in te vullen. Wij willen alle software vrij
  1236. maken, zodat alle gebruikers, om het even wat kunnen doen, zonder hun vrijheid op te
  1237. offeren. Het is ons doel om om mensen Vrije Software te geven, zodat ze elke taak
  1238. kunnen vervullen zonder ooit voor te keuze te staan: behoud ik mijn vrijheid, of zal ik
  1239. vandaag deze taak met mijn computer uitvoeren.
  1240. </p>
  1241. <p class="indent">
  1242. Dit is eigenlijk een trieste situatie. Het toont aan hoe weinig waarde mensen hechten aan
  1243. hun vrijheid. Mensen komen soms in situaties terecht, ze moeten een bepaalde taak
  1244. uitvoeren, het is aantrekkelijk, het is uitnodigend, men kan er misschien zelf iets aan
  1245. verdienen. Alleen al voor deze redenen zijn mensen bereid hun vrijheid op te offeren.
  1246. Het is zo triest.
  1247. </p>
  1248. <p>
  1249. [01:21:50]
  1250. </p>
  1251. <p class="indent">
  1252. Aangezien we niet kunnen verwachten dat alle mensen hun vrijheid volledig naar waarde
  1253. weten te schatten zodat ze zeggen &quot;<span style="font-style: italic;">Ik ga deze job
  1254. niet doen, want ik vind mijn vrijheid belangrijker dat dan deze taak op de computer
  1255. </span>&quot;, is het onze taak om een vrij programma aan te bieden dat de taak
  1256. volbrengt. En dan is de keuze eenvoudig. Ze kunnen het niet-vrij programma verwerpen, en
  1257. in de plaats het vrije programma gebruiken.
  1258. </p>
  1259. <p class="indent">
  1260. Elke keer er een taak is die niet met Vrije Software kan uitgevoerd worden, hebben we een
  1261. groot probleem.
  1262. </p>
  1263. <p>
  1264. <span id="more-legislative-battles">(<a href="#menu"> menu</a>) [Sectie:
  1265. Er komen nog juridische veldslagen]</span>
  1266. </p>
  1267. <p class="indent">
  1268. Maar deze twee wetgevingen volstaan nog niet. Er worden dagelijks nieuwe regels in
  1269. overweging genomen. Zo is er WIPO, de World
  1270. &quot;<span style="font-style: italic;">Intellectual Property</span>&quot; Organisation,
  1271. die ontwerpt momenteel een verdrag waardoor het illegaal wordt om ontvangers te
  1272. maken voor gecodeerde digitale televisie, die door gebruikers aangepast kunnen worden.
  1273. </p>
  1274. <p class="indent">
  1275. Met andere woorden: voor het eerst is men op het idee gekomen om iets te verbieden,
  1276. enkel en alleen omdat het Vrije Software is. Dit toont aan hoe sterk ze onze vrijheid haten.
  1277. </p>
  1278. <p class="indent">
  1279. Vandaag volstaat het niet meer om software te schrijven en daar van te genieten. Natuurlijk
  1280. hebben we ook zo'n mensen nodig, en in praktijk zijn er zo ook zeer veel, maar aan de
  1281. andere kant moeten we ons ook politiek organiseren, om onze vrijheden te behouden. We
  1282. moeten ons verenigd verzetten tegen de veelvuldige campagnes waarmee men steeds
  1283. één of andere vrijheid van ons probeert te ontnemen. En de Europese Unie is in het
  1284. algemeen heel toegeeflijk geweest om richtlijnen te aanvaarden die de vrijheden van hun
  1285. burgers ontnam ten gunste van filmbedrijven en platenmaatschappijen.
  1286. </p>
  1287. <p>
  1288. [01:24:27]
  1289. </p>
  1290. <p class="indent">
  1291. We staan voor een grote veldslag, en het is onmogelijk om te voorspellen of we er als
  1292. winnaar zullen uitkomen. Dus zal er gevochten moeten worden. Ik hoop dat jullie ons zullen
  1293. steunen in deze strijd.
  1294. </p>
  1295. <p>
  1296. <span id="free-software-and-schools">(<a href="#menu">menu</a>)
  1297. [Sectie: Vrije Software en onderwijs]</span>
  1298. </p>
  1299. <p class="indent">
  1300. Het is van levensbelang voor scholen om enkel en alleen Vrije Software te gebruiken.
  1301. Waarom? Het is de taak van de scholen om mee te bouwen aan een zelfstandige
  1302. samenleving, om mensen op te leiden als onderdeel van een zelfstandige, vrije
  1303. samenleving. Studenten aanleren om propriëtaire software te gebruiken is mensen leren
  1304. afhankelijk te zijn. U leert uw leerlingen afhankelijk te zijn van enkele machtige bedrijven.
  1305. Waardoor u deze bedrijven een nog grotere macht over de samenleving geeft. Als u
  1306. mensen daarentegen leert van Vrije Software te gebruiken, stuurt u de hele samenleving
  1307. naar een vrijere, meer zelfstandige toekomst. Scholen moeten ermee ophouden
  1308. propriëtaire software te onderwijzen.
  1309. </p>
  1310. <p class="indent">
  1311. Er is echter nog een veel sterker agrument voor deze stelling. Een meer essentiële reden.
  1312. Ik heb het over de morele opvoeding. Het is de plicht van scholen om jongeren op te
  1313. voeden met de wil om goed te doen, hen leren ook anderen in de samenleving te
  1314. helpen. Dus zou in elke klas de regel moeten gelden: kinderen, als jullie software mee naar
  1315. de klas brengen, moeten jullie die delen met de anderen. Als jullie de software niet delen,
  1316. kunnen jullie hem ook niet meebrengen omdat we hier in regel proberen om elkaar te
  1317. helpen.
  1318. </p>
  1319. <p class="indent">
  1320. Als een school deze regel aan haar leerlingen wil overbrengen, moet ze deze regel natuurlijk
  1321. ook zelf volgen. Zij moet het goede voorbeeld geven. Dus mogen scholen alleen Vrije
  1322. Software in de klassen aanbieden.
  1323. </p>
  1324. <p>
  1325. <span id="st-ignucias-and-the-church-of-emacs">(<a href="#menu">menu</a>)
  1326. [Sectie: St. IGNUcius en de kerk van Emacs]</span>
  1327. </p>
  1328. <p class="indent">
  1329. Soms beschuldigen mensen mij van een heiliger-dan-de-rest houding. Ik vind dat niet juist.
  1330. Als ik iemand tegenkom die niet het onderste uit de kan haalt om vrijheid vooruit te helpen,
  1331. ga ik die persoon niet aanvallen. Ik ga die persoon alleen maar aanmoedigen om meer
  1332. te doen.
  1333. </p>
  1334. <p class="indent">
  1335. Alhoewel, ik heb eigenlijk wel een wat <span style="font-style:
  1336. italic;">heilige</span> uitstraling, om ik een heilige ben. Het is mijn taak om heilig te zijn.
  1337. </p>
  1338. <p>
  1339. [Stallman trekt een gewaad aan, en zet een 16-inch disk op zijn hoofd]
  1340. </p>
  1341. <p>
  1342. [applaus]
  1343. </p>
  1344. <p class="indent">
  1345. Ik ben Sint IGNUcius...
  1346. </p>
  1347. <p>
  1348. [gelach]
  1349. </p>
  1350. <p class="indent">
  1351. ... van de Kerk van Emacs. Ik zegen uw computer, mijn kind. Emacs begon als
  1352. tekstverwerker, maar werd al snel een levenswijze voor velen, aangezien ze al hun werk
  1353. op de computer konden doen zonder ooit Emacs te verlaten, uiteindelijk werd het dan ook
  1354. een religie. Vandaag bestaat er een groot schisma tussen twee rivaliserende versies van
  1355. Emacs, en hebben we zelfs heiligen. Maar gelukkig geen Goden. In plaats van een God,
  1356. aanbidden wij een tekstverwerker.
  1357. </p>
  1358. <p class="indent">
  1359. Om lid te worden van de kerk van Emacs, moet je de geloofsbelijdenis uitspreken, je moet
  1360. zeggen: er bestaat geen systeem buiten GNU, en Linux is één van zijn kernels.
  1361. </p>
  1362. <p>
  1363. [gelach]
  1364. </p>
  1365. <p class="indent">
  1366. De Kerk van Emacs heeft enkele voordelen in vergelijking met andere kerken, die ik niet
  1367. bij naam wil noemen. Zo is het celibaat bijvoorbeeld geen vereiste om een heilige te
  1368. worden in de Kerk van Emacs. Dus als iemand van jullie heilig verklaard wil worden in een
  1369. geloofsgemeenschap, moet je ons zeker in overweging nemen. Alhoewel we er op
  1370. staan dat u een moreel zuiver leven leidt. Het is uw plicht om elk propriëtair
  1371. besturingssysteem, dat zich meester heeft gemaakt van computers onder uw bevoegdheid,
  1372. te verdrijven, en te vervangen door een volledig vrij besturingssysteem, waarna je
  1373. de computer van volledig Vrije Software kunt voorzien. Als u deze belofte maakt, en er ook
  1374. naar leeft, ben ook jij een heilige en krijg ook jij een aureool - als je er nog één kan vinden
  1375. want ze worden tegenwoordig niet meer gemaakt.
  1376. </p>
  1377. <p class="indent">
  1378. Soms vragen mensen mij of het een zonde is om de andere tekstverwerker, vi, te gebruiken
  1379. in de Kerk van Emacs. Wel, het is waar de vi vi vi de editor van het beest is, maar een
  1380. vrije versie van vi gebruiken is geen zonde, het is een vorm penitentie.
  1381. </p>
  1382. <p>
  1383. [gelach]
  1384. </p>
  1385. <p class="indent">
  1386. En soms vragen mensen mij of mijn aureool echt een oude computerschijf is. Dit is geen
  1387. computerschijf, dit is mijn aureool. Maar, het is ooit wel een computerschijf geweest.
  1388. </p>
  1389. <p>
  1390. [gelach]
  1391. </p>
  1392. <p class="indent">
  1393. Ik wil jullie bedanken, en ik zal een tijdje jullie vragen beantwoorden.
  1394. </p>
  1395. <p>
  1396. [applaus]
  1397. </p>
  1398. <p id="q1">
  1399. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1400. <span style="font-weight: bold;">V1</span>: Ik zou graag uw mening horen over de
  1401. relatie tussen Mono en GNOME.
  1402. </p>
  1403. <p class="indent">
  1404. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Mono is een vrije implementatie
  1405. van Microsoft's C#-taal. Microsoft heeft zich zelf als onze vijand verklaard en wij weten dat
  1406. Microsoft probeert om patenten te verkrijgen voor sommige mogelijkheden van C#. Dus is
  1407. het volgens mij gevaarlijk om C# te gebruiken, en zou het dus best gevaarlijk kunnen zijn om
  1408. Mono te gebruiken. Mono is een vrije implementatie van een taal die gebruikers gebruiken.
  1409. Het is goed om implementaties aan te bieden. We zouden vrije implementaties van alle
  1410. talen moeten hebben. Maar al naargelang de gevaren die eraan verbonden zijn, kunnen we
  1411. er misschien toch beter niet aan beginnen.
  1412. </p>
  1413. <p id="q2">
  1414. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1415. <span style="font-weight: bold;">V2</span>: Wat is jouw mening over andere licenties,
  1416. andere dan de GPL? Zoals bijvoorbeeld BSD-achtige licenties?
  1417. </p>
  1418. <p class="indent">
  1419. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Wel, er bestaat niet zoiets als
  1420. &quot;<span style="font-style: italic;">BSD-achtige licenties</span>&quot;. Er bestaan
  1421. twee BSD licenties, en dat zijn beiden Vrije Softwarelicenties. En er bestaat een groot
  1422. verschil tussen beiden. Als u de term &quot;<span style="font-style: italic;">BSD-achtige
  1423. </span>&quot; gebruikt, dan negeer je deze verschillen. Wie hier meer over wil weten kan
  1424. eens kijken naar <a
  1425. href="http://www.gnu.org/philosophy/bsd.html">www.gnu.org/philosophy/bsd.html</a>.
  1426. Daar vindt u een uitleg over heel deze zaak.
  1427. </p>
  1428. <p class="indent">
  1429. Wat dan ook, het zijn allebei Vrije Softwarelicenties. Beiden geven je de vier essentiële
  1430. vrijheden, waardoor ze principieel allebei ethisch juist zijn.
  1431. </p>
  1432. <p class="indent">
  1433. Eén versie echter heeft belangrijke praktische problemen, de andere niet. Ik overtuigde
  1434. Berkley om zijn licentie zo aan te passen dat we verlost waren van deze praktische
  1435. problemen. Even terzijde, de reden dat de ontwikkelaars van BSD begonnen zijn met het
  1436. vrijmaken van hun code is gedeeltelijk te danken aan mijn bezoek aan hen in 1984 of
  1437. 1985, omdat ik een gedeelte van hun code wou gebruiken in GNU. Ik vroeg het hen, omdat
  1438. men destijds, toen BSD bestond als een versie van Unix, een AT&amp;T broncodelicentie
  1439. moest tonen om een copy van BSD te krijgen.
  1440. </p>
  1441. <p class="indent">
  1442. Ik heb hen verteld: jullie schenken al jullie hard labeur, jullie werk, aan een bedrijf. Het is
  1443. zelfs niet voor een goed doel, en toch doen jullie schenkingen. Waarom scheiden jullie je
  1444. code niet van AT&amp;T's code, op die wijze kunnen jullie je code vrij maken. Ik vroeg dit
  1445. omdat ik wist dat bepaalde delen van de code hun werk was, en volgens mij konden we die
  1446. zo gebruiken in GNU, zodat we sneller een vrij besturingssysteem zouden hebben.
  1447. </p>
  1448. <p class="indent">
  1449. De website <a href="http://www.gnu.org/">www.gnu.org</a> is de plaats waar je informatie
  1450. vindt over GNU en Vrije Software. Er bestaat ook een site <a href="http://fsf.org/">fsf.org
  1451. </a> waar je meer informatie vindt over de Free Software Foundation.
  1452. </p>
  1453. <p id="q3">
  1454. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1455. <span style="font-weight: bold;">V3</span>: Als lid van een gemeenschap die software
  1456. ontwikkelt, is het een probleem dat sommige gebruikers van die software, het programma
  1457. verder ontwikkelen, zonder hun nieuwe broncode beschikbaar te stellen.
  1458. </p>
  1459. <p class="indent">
  1460. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Wat doet dat programma?
  1461. </p>
  1462. <p>
  1463. <span style="font-weight: bold;">V3b</span>: Dit programma is een vervanger voor een
  1464. MORPG
  1465. </p>
  1466. <p class="indent">
  1467. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: In principe is er geen probleem
  1468. met een gebruiker die een programma aanpast en het voor persoonlijke doeleinden
  1469. gebruikt ...
  1470. </p>
  1471. <p>
  1472. <span style="font-weight: bold;">V3c</span>: Maar ze verdelen alleen de uitvoerbare
  1473. code.
  1474. </p>
  1475. <p class="indent">
  1476. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Oh, wel dan zijn ze in overtreding
  1477. met de licentie. Dan moeten de ontwikkelaars met een advocaat gaan praten, en kan je
  1478. hen aanklagen.
  1479. </p>
  1480. <p>
  1481. <span style="font-weight: bold;">V3d</span>: Het probleem is dat wij over heel de wereld
  1482. verspreid zitten.
  1483. </p>
  1484. <p class="indent">
  1485. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Dat is niet noodzakelijk een
  1486. probleem. Enkele van de belangrijkste ontwikkelaars bijvoorbeeld zouden beter met een
  1487. advocaat gaan praten, dan onder elkaar te praten over de uitzichtloosheid van de situatie.
  1488. Ze kunnen bijvoorbeeld contact opnemen met het Software Freedom Centre. Als iets
  1489. soortgelijks gebeurt bij de Free Software Foundation, dan zorgen wij ervoor dat ze
  1490. zich in regel stellen.
  1491. </p>
  1492. <p class="indent">
  1493. Wij dwingen de GNU General Public Licence krachtig af, en wij hebben onze redenen om
  1494. dat te doen. Als mensen de GPL overtreden, betekent dat meestal ook dat er mensen zijn
  1495. die hun vrijheid verliezen. Dus om de vrijheid te beschermen, dwingen wij onze licentie af.
  1496. Wij gebruiken hetzelfde wapen, meer bepaald het auteursrecht, dat andere mensen
  1497. gebruiken om ons onze vrijheid te ontnemen. Aangezien wij deze wetgeving gebruiken om
  1498. de vrijheid van de mensen te verdedigen, is het een rechtmatig gebruik.
  1499. </p>
  1500. <p>
  1501. <span style="font-weight: bold;">V3e</span>: Dus met dit wapen, zouden wij de strijd
  1502. moeten kunnen aangaan met al die jongeren over heel de wereld?
  1503. </p>
  1504. <p class="indent">
  1505. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Dat weet ik niet. Zijn het
  1506. allemaal jongeren?
  1507. </p>
  1508. <p>
  1509. <span style="font-weight: bold;">V3f</span>: Het zijn vooral jongeren.
  1510. </p>
  1511. <p class="indent">
  1512. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Dan zal het niet
  1513. moeilijk zijn.
  1514. </p>
  1515. <p>
  1516. [gelach, applaus]
  1517. </p>
  1518. <p>
  1519. [01:38:46]
  1520. </p>
  1521. <p id="q4">
  1522. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1523. <span style="font-weight: bold;">V4</span>: Er bestaat een wijd verspreid misverstand
  1524. over vrijheid nummer drie. Sommige mensen denken dat het verplicht is om al je
  1525. aanpassingen te publiceren. Misschien zou het nuttig zijn als je een zin of twee aan je
  1526. toespraken toevoegt om dit te verduidelijken.
  1527. </p>
  1528. <p class="indent">
  1529. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Dat is juist de reden waarom
  1530. ik zeg: de vrijheid om je aanpassing te verdelen, als je dat wenst. Ik zet er de
  1531. &quot;<span style="font-style: italic;">als je wenst</span>&quot; juist bij om deze
  1532. misvatting recht te zetten. Ik moet gewoon heel veel zeggen, en ik heb niet de tijd om alles
  1533. uit te leggen. Ik heb veel zaken moeten overslagen. U heeft gelijk, maar er zijn nog veel
  1534. andere misverstanden waar ik het vandaag niet over had. Er zijn er teveel om allemaal
  1535. in deze toespraak te behandelen, ik heb er gewoon het maximum uit gehaald. U heeft
  1536. gelijk, maar wat kan ik eraan doen?
  1537. </p>
  1538. <p id="q5">
  1539. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1540. <span style="font-weight: bold;">V5</span>: Bevat uw aureool propriëtaire software?
  1541. </p>
  1542. <p class="indent">
  1543. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Niet meer. Nu ze vol staat met
  1544. vingerafdrukken denk ik niet dat er nog een toestel bestaat dat ze kan lezen.
  1545. </p>
  1546. <p id="q6">
  1547. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1548. <span style="font-weight: bold;">V6</span>: Kan je iets vertellen over de Creative
  1549. Commons licenties?
  1550. </p>
  1551. <p class="indent">
  1552. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Kijk, het is eigenlijk zinloos om
  1553. te praten over de Creative Commons licenties. Het slechte aan de Creative Commons
  1554. is het feit dat ze een hele serie licenties maakten die niets gemeenschappelijk hebben. Wie
  1555. al de licenties bekijkt en probeert te achterhalen wat de gemeenschappelijke vrijheid achter
  1556. al die licenties is, dan is het antwoord: niets.
  1557. </p>
  1558. <p class="indent">
  1559. Dat is een probleem, want de reden waarom ik zo'n initiatief zou ondersteunen is juist het
  1560. feit dat het de belangrijke vrijheden erkent. Oorspronkelijk, toen het Creative Commons
  1561. project begon, erkenden al zijn licenties een zeker minimum aan vrijheid. Het is ook in mijn
  1562. ogen de minimale vrijheid die iedereen zou moeten hebben om het werk te gebruiken voor
  1563. kunst en opinie. Dat is de vrijheid om exacte kopieën van het werk te verdelen voor niet
  1564. commerciële doeleinden. Dit was, op een bepaald moment, ook volgens mij de minimale
  1565. vrijheid die iedereen zou moeten hebben voor om het even welk werk.
  1566. </p>
  1567. <p class="indent">
  1568. Larry Lessig heeft me min of meer overtuigd dat er nog een andere essentiële vrijheid is
  1569. die iedereen zou moeten hebben, hij noemt het remix. Dat is de vrijheid om delen van
  1570. werken te gebruiken, ze te veranderen en opnieuw samen te voegen, om zo een sterk
  1571. gewijzigd werk te maken dat een hele andere boodschap verkondigd. Maar in de VS, wordt
  1572. zo iets gerechtvaardigd gebruik genoemd, dus vond ik het niet nodig om daar veel over te
  1573. praten.
  1574. </p>
  1575. <p class="indent">
  1576. In elk geval, de oorspronkelijke Creative Commons licenties erkenden allemaal je vrijheid
  1577. om het exacte kopieën van het volledige werk te verdelen voor niet commerciële doeleinden.
  1578. Later ontwikkelde zo nog andere licenties, die je deze vrijheid niet langer garanderen. Ze
  1579. hebben nu zelfs licenties die me helemaal geen vrijheid meer geven, omdat ik in een
  1580. ontwikkeld land leef, wat hoogstwaarschijnlijk ook voor jullie geldt.
  1581. </p>
  1582. <p class="indent">
  1583. Om deze reden vind ik deze licenties onaanvaardbaar. Je kan deze licenties niet rechtmatig
  1584. gebruiken. Het probleem is dat Creative Commons al de licenties op een hoopje gooit. Ze
  1585. moedigen de mensen niet aan om de verschillende licenties één voor één te bekijken en
  1586. erover na te denken. Ze maken reclame voor de merknaam &quot;
  1587. <span style="font-style: italic;">Creative Commons</span>&quot;.Met als gevolg dat je
  1588. veel mensen hoort zeggen: &quot;<span style="font-style: italic;">Laten we hiervoor de
  1589. Creative Commons licentie gebruiken</span>&quot;, of &quot;
  1590. <span style="font-style: italic;">help alstublieft mee aan ons project, wij gebruiken de
  1591. Creative Commons licentie</span>&quot;. Mensen danken dat ze dan substantiële
  1592. informatie hebben gegeven, en veel mensen die dat lezen denken ook dat ze substantiële
  1593. informatie kregen. in realiteit werd er niets gezegd over welke vrijheden men heeft als
  1594. met dat werk gebruikt.
  1595. </p>
  1596. <p class="indent">
  1597. Daarom ondersteun ik Creative Commons helemaal niet. De manier waarop ze het
  1598. aanbieden impliceert dat je alles of niets aanvaart. Voor mij betekent dat dus dat ik
  1599. er niets van aanvaart.
  1600. </p>
  1601. <p class="indent">
  1602. Ik heb hen ooit gevraagd om het op te splitsen in twee projecten met een verschillende
  1603. naam, een ander merk. Dan kon ik het ene project ondersteunen en het andere niet. Ik zou
  1604. dat graag doen, als ze het mogelijk maken.
  1605. </p>
  1606. <p class="indent">
  1607. Dit toont aan dat er een fundamenteel filosofisch verschil is tussen de Creative Commons
  1608. en de Free Software Movement. Creative Commons is op één of andere manier
  1609. geïnspireerd door de Vrije Softwarebeweging, maar is niet gelijk aan de Vrije
  1610. Softwarebeweging. De Vrije Softwarebeweging vertrekt vanuit de volgende stelling: dit zijn
  1611. de essentiële vrijheden, iedereen zou deze vrijheden moeten hebben, wij gaan er werk van
  1612. maken om iedereen deze vrijheden te bezorgen, en ze te verdedigen. Creative Commons
  1613. zegt dat helemaal niet. Creative Commons praat over de mogelijkheid voor houders van
  1614. een auteursrecht om dat recht zo flexibel mogelijk uit te oefenen. Een volledig verschillende
  1615. filosofische richting.
  1616. </p>
  1617. <p class="indent">
  1618. Je moet dan ook niet verbaasd zijn dat zij geen lijst met essentiële vrijheden hebben. In het
  1619. begin dacht ik echt dat ze dat wel hadden. Het is waar dat ze dat nooit expliciet hebben
  1620. gezegd: &quot;<span style="font-style: italic;">Dit is de vrijheid die we willen verdedigen
  1621. </span>&quot;, maar vanuit hun activiteiten leek het wel alsof ze dat deden, ik dacht dat
  1622. dat voldoende was. Maar aangezien het niet echt hun bedoeling was, hebben ze hun
  1623. activiteiten aangepast, en nu, zelfs zuiver praktisch bekeken, beschermen ze niet langer
  1624. de minimale vrijheden, en dat is verschrikkelijk.
  1625. </p>
  1626. <p>
  1627. [01:46:07]
  1628. </p>
  1629. <p id="q7">
  1630. (<a href="#menu">menu</a>)<br />
  1631. <span style="font-weight: bold;">V7</span>: Kent u een organisatie die deze benadering
  1632. wel ondersteunt - in tegenstelling tot Creative Commons?
  1633. </p>
  1634. <p class="indent">
  1635. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Niet echt. Er zijn enkele
  1636. &quot;<span style="font-style: italic;">vrije cultuurorganisaties</span>&quot; die
  1637. nog iets verder willen gaan, en iedereen aanmoedigen om kunst te
  1638. maken die vrij is volgens dezelfde vier vrijheden.
  1639. </p>
  1640. <p id="q8">
  1641. (<a href="#menu">go to menu</a>)<br />
  1642. <span style="font-weight: bold;">Q8</span>: zou Vrije Software niet duurder moeten zijn
  1643. dan propriëtaire software, aangezien het waardevoller is?
  1644. </p>
  1645. <p class="indent">
  1646. <span style="font-weight: bold;">Richard Stallman</span>: Ik weet niet wat u daarmee
  1647. bedoelt, sorry. Als men zich afvraagt of software goedkoop of duur, moet men enkele
  1648. onbekende factoren meereken. In de propriëtaire softwarewereld, waar het meestal
  1649. verboden is om zelf kopieën's te maken, is er meestal slechts één plaats waar men op een
  1650. wettelijke manier aan een kopie kan geraken. Het is dus een zinvolle vraag, maar het
  1651. antwoord kan best hetvolgende zijn: vandaag hier zoveel, morgen daar zoveel. Wat dan
  1652. weer helemaal geen antwoord is op de vraag.
  1653. </p>
  1654. <p class="indent">
  1655. Maar met Vrije Software, waar mensen vrijheid hebben, staat het iedereen vrij om kopieën
  1656. te maken. Er zijn dus vrije veel plaatsen waar je aan je kopie kan geraken, en het staat
  1657. iedereen vrij om jou een kopie te geven of je er één te verkopen. Er bestaat dus ook geen
  1658. vaste prijs.
  1659. </p>
  1660. <p class="indent">
  1661. Kijk bij Vrije Software gaat het over vrijheid, niet over de prijs. De vraag naar de kostprijs is
  1662. secundair. Het staat mensen vrij kopieën te verkopen of weg te geven, en dat komt enkel
  1663. en alleen omdat de mensen vrij zijn. De vraag hoeveel het kost is niet mijn zorg.
  1664. </p>
  1665. <p>
  1666. [Einde van de sessie, applaus]
  1667. </p>
  1668. <h2 id="links-for-further-reading">Links naar extra informatie</h2>
  1669. <ul>
  1670. <li>
  1671. &quot;<a
  1672. href="http://www.ifso.ie/documents/rms-2004-05-24.html">The
  1673. Dangers of Software Patents&quot;</a>&quot;, by Richard
  1674. Stallman (transcript)
  1675. </li>
  1676. <li>
  1677. &quot;<a
  1678. href="http://www.gnu.org/philosophy/copyright-and-globalization.html">Copyright
  1679. vs. Community in the age of computer networks</a>&quot;, by
  1680. Richard Stallman (transcript)
  1681. </li>
  1682. <li>
  1683. &quot;<a href="../campaigns/gplv3/tokyo-rms-transcript.html">GPLv3 - an
  1684. overview of the changes</a>&quot;, by Richard Stallman
  1685. (transcript)
  1686. </li>
  1687. <li>
  1688. &quot;<a href="eur5greve.html">De Europese perspectieven en het werk van de FSFE</a>&quot;, door Georg Greve
  1689. </li>
  1690. </ul>
  1691. </body>
  1692. </html>