Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 
 
 
 
 

289 lines
13 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<html>
<version>6</version>
<head>
<title>Vrije Software</title>
</head>
<body class="toplevel freesoftware">
<h1>Wat is Vrije Software?</h1>
<div id="introduction">
<p>
De principes van Vrije Software zijn eenvoudig maar het is belangrijk
om niet in de war te raken door de onderliggende complexiteit die door zijn lange geschiedenis is veroorzaakt. Leer over de <a href="#freedoms">vier
vrijheden</a> en hun betekenis, de grondbeginselen van <a
href="#licences">Vrije Softwarelicenties</a>, de <a
href="#advantages">voordelen</a> die Vrije Software biedt
en de meest voorkomende <a href="#synonyms">synoniemen</a>.
</p>
<p>
Als u verder kijkt dan de software dan kunt u meer lezen over
het samenspel van Vrije Software met <a href="#more">andere gebieden</a>
zoals educatie, inkoop en democratie.
</p>
</div>
<h2 id="freedoms">De Vier Vrijheden</h2>
<p>
Vrije Software verwijst naar vrijheid, niet naar prijs. Het garandeert zijn gebruikers de
essentiële vier vrijheden. Het ontbreken van tenminste één van deze vrijheden
betekent dat een applicatie propriëtaire, dus niet-vrije software is.
</p>
<!-- Pie chart and text adopted from p.4 of the PMPC brochure -->
<div class="fsgrid">
<div class="pie">
<div class="pie-use"><p>Gebruik</p></div>
<div class="pie-study"><p>Bestudeer</p></div>
<div class="pie-share"><p>Deel</p></div>
<div class="pie-improve"><p>Verbeter</p></div>
</div>
</div>
<div class="icon-grid icons-sm">
<ul>
<li>
<img src="/graphics/icons/pie-topleft.png" alt=""/>
<div>
<h3>Gebruik</h3>
<p>
Vrije Software kan voor elk doel worden gebruikt en is vrij van
geografische en andere beperkingen zoals het aflopen van de licentie of geografische beperkingen.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/pie-topright.png" alt=""/>
<div>
<h3>Bestudeer</h3>
<p>
Vrije Software en zijn code kan door iedereen bestudeerd worden, zonder
geheimhoudingsovereenkomsten of vergelijkbare beperkingen.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/pie-bottomleft.png" alt=""/>
<div>
<h3>Deel</h3>
<p>
Vrije Software kan vrijwel gratis worden gedeeld en gekopieerd.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/pie-bottomright.png" alt=""/>
<div>
<h3>Verbeter</h3>
<p>
Vrije Software kan door iedereen worden aangepast en deze verbeteringen
kunnen publiekelijk worden gedeeld.
</p>
</div>
</li>
</ul>
</div>
<h2 id="licences">Licenties</h2>
<p>
U ontvangt de vier vrijheden via een softwarelicentie. Softwarelicenties bepalen
de voorwaarden waaronder een programma kan worden gebruikt en hergebruikt. Om
Vrije Software te zijn moet de licentietekst tenminste de vier
vrijheden bevatten. De <a
href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html">Free Software
Foundation</a> en het <a
href="https://opensource.org/licenses/category">Open Source Initiative</a>
beheren lijsten met gecontroleerde en goedgekeurde licenties. Een applicatie kan over het algemeen niet worden beschouwd als Vrije Software wanneer de licentie ervan niet voorkomt in
een van deze lijsten.
</p>
<p>
Er is een grote verscheidenheid aan licenties die de aandacht verschillend richten. Een softwareproduct of delen ervan kunnen ook onder meer dan één licentie zijn gepubliceerd. De daadwerkelijke selectie is een strategische vraag maar we adviseren u een van de meestgebruikte licenties te kiezen. Voor meer inzichten betreffende juridische en licentievragen kunt u
<a class="learn-more"
href="/freesoftware/legal/faq.html">hier meer lezen...</a>
</p>
<h2 id="advantages">Voordelen</h2>
<!-- adopted from PMPC brochure p.16+17 -->
<p>
Vrije Software gaat over vrijheid. In de praktijk komt dit neer op tal van
voordelen voor gebruikers, organisaties, bedrijven en regeringen.
</p>
<div class="icon-grid">
<ul>
<li>
<img src="/graphics/icons/autonomy.png" alt="" />
<div>
<h3>Autonomie</h3>
<p>
Vrije Software helpt bij het ontwikkelen en onderhouden van op maat gemaakte software die
past bij uw behoeften en niet alleen bij het bedrijfsmodel van de verkoper.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/collaboration.png" alt="" />
<div>
<h3>Samenwerking</h3>
<p>
Vrije Software kan door iedereen op een niet-exclusieve manier worden gebruikt en dient zo het algemeen belang.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/share-copy.png" alt="" />
<div>
<h3>Deel &amp; Kopieer</h3>
<p>
Een Vrije Softwarelicentie staat zonder extra kosten een onbeperkte hoeveelheid te draaien installaties toe.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/no-lock-in.png" alt="" />
<div>
<h3>Geen Lock-in</h3>
<p>
Vrije Softwarelicenties versterken onafhankelijkheid van verkopers en bieden meer keuze aan dienstverleners.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/reuse.png" alt="" />
<div>
<h3>Hergebruik Code</h3>
<p>
Vrije Software biedt de vrijheid om de code te hergebruiken voor andere projecten.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/innovation.png" alt="" />
<div>
<h3>Innovatie</h3>
<p>
Een Vrije Softwarelicentie moedigt innovatie voor uw software aan.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/competition.png" alt="" />
<div>
<h3>Competitie</h3>
<p>
Vrije Software verzet zich tegen monopolisering en versterkt competitie.
</p>
</div>
</li>
<li>
<img src="/graphics/icons/security.png" alt="" />
<div>
<h3>Veiligheid</h3>
<p>
Vrije Software maakt onafhankelijke veiligheidscontroles die helpen om veiligheidslekken sneller te dichten mogelijk.
</p>
</div>
</li>
</ul>
</div>
<h2 id="synonyms">Synoniemen</h2>
<p>
In de loop van de tijd kwamen mensen met aanvullende termen voor Vrije Software. De motivatie hiervoor ligt vaak in het uitlichten van verschillende aspecten en het voorkomen van verwarring.
</p>
<p>
Vrije Software werd voor het eerst in 1986 door
het <a href="/freesoftware/gnuproject.html">GNU project</a> gedefinieerd met de vier hierboven genoemde vrijheden. In
1998 is "Open Source" als marketingcampagne voor Vrije Software opgezet met in het achterhoofd dezelfde vier vrijheden. Andere zeer bekende termen voor
Vrije Software zijn "Libre Software", geïnitieerd om de ambiguïteit van
het Engelse woord "free" te vermijden en "FOSS" of "FLOSS" als afkorting voor "Free"
(Libre) Open Source Software".
</p>
<p>
De mate van vrijheid die bepaalde software biedt wordt altijd bepaald door
de licentie en niet door de term. Met andere woorden: raak niet in de war door
verschillende termen voor dezelfde kenmerken. Als u geïnteresseerd bent in de
historische achtergrond en waarom we de voorkeur geven aan de oorspronkelijke term kunt u <a
klasse="learn-more"
href="/freesoftware/comparison.html">er meer over lezen...</a>
</p>
<p>
Er zijn ook termen die vaak misbruikt worden als synoniemen om Vrije Software te beschrijven. "Publiek domein" is één van die termen en het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen Vrije Software en publiek domein. Eenvoudig gezegd bestaat het publieke domein uit al het creatieve werk (inclusief software) waarop geen auteursrecht van toepassing is. De rechten op deze werken kunnen verlopen zijn, er kan uitdrukkelijk afstand van zijn gedaan of ze zijn niet van toepassing. Hoewel dit de zeer algemene beginselen achter het publiek domein zijn zal de beslissende factor van wat publiek domein is altijd worden bepaald door de juridische beginselen in het land waar een werk zal worden gebruikt.
</p>
<p>
Software kan in het publieke domein zeker overlappen met de doelstellingen van Vrije Software; toch is Vrije Software als regel niet synoniem met publiek domein. Het grootste deel van Vrije Software is immers gebonden aan de regels van het auteursrecht. Vooral in de Europese Unie maken de bestaande auteursrecht- en octrooisystemen het moeilijk om een werk in het publieke domein nauwkeurig te identificeren. Om onduidelijkheden te vermijden over hoe u een werk wilt delen is het daarom aan te bevelen om een Vrije Softwarelicentie te gebruiken in plaats van het werk in het publieke domein te plaatsen aangezien een Vrije Softwarelicentie in staat is om duidelijke en begrijpelijke juridische informatie te bieden over de rechten en plichten over die software.
</p>
<h2 id="more">Further Insights</h2>
<p>
De talrijke voordelen van Vrije Software zijn een voordeel op zich maar dragen ook positief bij aan andere technische en niet-technische gebieden. Sinds de oprichting van de FSFE in 2001 onderzoeken we verschillende gebieden en hoe Vrije Software een verschil kan maken.
</p>
<ul>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/democracy.html">Democratie</a></strong>:
Technologie heeft een grote invloed op de huidige samenleving. Daarom moet de controle over
technologie in handen zijn van iedereen en niet in die van een kleine groep.
</li>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/standards/">Open Standaarden</a></strong>: Open
Standaarden stellen mensen in staat om allerlei soorten data vrijelijk en met perfecte accuratesse te delen. Ze verzetten zich tegen lock-in en andere kunstmatige barrières voor
interoperabiliteit en vergroten keuze tussen verkopers en tussen technologische
oplossingen.
</li>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/education/">Educatie</a></strong>: Vrije
Software is pedagogisch superieur: de basisgedachte van vrijheid
en samenwerking is de juiste geest voor educatie in een democratische
omgeving.
</li>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/procurement/">Publieke inkoop</a></strong>: Vrije Software is perfect geschikt voor de publieke sector. Overheden kunnen deze publieke hulpbron gebruiken, bestuderen, verbeteren en met elkaar delen. Voor burgers betekent dit transparantie, kostenefficiëntie en de vrijheid om met hun regering te communiceren op de manier die hen het beste uitkomt.
</li>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/developmentcooperation/">Internationale ontwikkelingssamenwerking</a></strong> houdt zich bezig met de duurzame verbetering van de wereldwijde economische, sociale, ecologische en politieke omstandigheden. Vrije Software wordt een onmisbare fundamentele
technologie die garant staat voor legale internationale samenwerking
en hergebruik: een technologie die gelijktijdig wereldwijde schaalvergroting en lokale aanpasbaarheid mogelijk maakt.
</li>
<li>
<strong><a href="/freesoftware/artificial-intelligence.html">Kunstmatige Intelligentie</a></strong> (KI) heeft de afgelopen jaren enorme ontwikkelingen doorgemaakt en het zal niet vertragen; eerder het tegenovergestelde. Terwijl KI-toepassingen het leven van veel burgers ten goede komt kan ze ook zowel ondermijnend werken op
ons vermogen om technologie te controleren als wel fundamentele vrijheden in gevaar brengen.
We onderzoeken hoe het vrijgeven van KI-toepassingen onder Vrije Softwarelicenties
de weg vrijmaakt voor meer toegankelijkheid, transparantie en eerlijkheid.
</li>
<li>
<strong><a href="/activities/swpat/swpat.html">Softwarepatenten beëindigen</a></strong> is een maatregel waarmee we een wereld kunnen bereiken waarin softwaregebruikers in staat zijn deel te nemen aan de ontwikkeling en
distributie van software. Softwarepatenten voegen juridische en financiële risico's toe
aan de ontwikkeling en distributie van software en geven patenthouders juridische macht om softwareontwikkelaars te verbieden gepatenteerde ideeën te gebruiken. Het resultaat hiervan is dat softwarepatenten uiteindelijk schadelijk zijn voor
innovatie, de economie en de samenleving.
</li>
</ul>
</body>
<translator>André Ockers</translator>
</html>