Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.

4freedoms.nl.xhtml 4.7KB

1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798
  1. <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
  2. <html>
  3. <head>
  4. <title>De vier vrijheden - FSFE</title>
  5. </head>
  6. <body>
  7. <p id="category">
  8. <a href="/freesoftware/basics/summary.nl.html/">Basis</a>
  9. </p>
  10. <h1>De vier vrijheden van Vrije Software</h1>
  11. <p>
  12. Als je het hebt over Vrije Software heb je het over vrijheid. Beter
  13. gezegd, dan heb je het over de vier vrijheden om de software te
  14. <strong>gebruiken</strong>, <strong>bestuderen</strong>, <strong>delen</strong>
  15. en <strong>verbeteren</strong>.
  16. Met behulp van een vergelijking met een recept wordt het duidelijk
  17. hoe deze vrijheden werken en waarom het belangrijk is dat de <a href="https://fsfe.org/freesoftware/basics/sourcecode.nl.html">broncode</a> van een programma voor iedereen beschikbaar is.
  18. </p>
  19. <p>
  20. Laten we aannemen dat we een soep willen bereiden. Voor ons hebben we het
  21. recept en de ingrediënten. We mogen het recept voor elk doel gebruiken:
  22. we kunnen thuis voor het avondeten koken of bij een vriend thuis, tijdens
  23. vakanties, en in het buitenland. Dit wordt bedoeld met de eerste vrijheid:
  24. <strong>onbeperkt gebruik voor elk doel</strong>.
  25. </p>
  26. <p>
  27. Nu nemen we het recept en lezen welke ingrediënten benodigd zijn. Dit
  28. is min of meer de broncode van de software. Zonder de broncode kan ik de
  29. software niet gebruiken, net zoals ik geen soep kan bereiden zonder toegang
  30. te hebben tot de ingrediëntenlijst. Dit is de betekenis van de tweede
  31. vrijheid: Ik heb <strong>het recht op het bestuderen en begrijpen van
  32. het programma</strong> nodig. Het is voor mij waardeloos om een pak soep
  33. te hebben waarvan de ingrediënten onbekend zijn en waarvan het recept
  34. geheim wordt gehouden.
  35. </p>
  36. <p>
  37. Soms is het wat eenzaam om alleen te koken. Ik mag wat vrienden
  38. voor het avondeten uitnodigen, of mijn soep meenemen wanneer ik word
  39. uitgenodigd, of zelfs aan hen het recept te geven zodat zij van mijn
  40. soep kunnen genieten wanneer ik er niet ben. En mijn vrienden kunnen het
  41. recept ook kopiëren en het verspreiden onder hun vrienden... Dit is de
  42. derde vrijheid: <strong>het recht om kopieën van de software te
  43. delen</strong> om daarmee mensen te helpen.
  44. </p>
  45. <p>
  46. We gaan een stap verder als we zien dat mijn soep wel goed is, maar nóg
  47. beter kan smaken. Op het recept staat het advies om peterselie toe
  48. te voegen. Ik houd niet van peterselie dus daarom probeer ik de soep
  49. met basilicum. En het smaakt inderdaad beter. Ook neem ik mijn eigen
  50. kopie van het recept en wijzig het: ik verwijder peterselie en vervang
  51. het door basilicum. Als een vriend mijn recept aan me vraagt, geef ik
  52. hem deze nieuwe, gewijzigde versie. Dit is de vierde vrijheid:
  53. <strong>de vrijheid om het programma te verbeteren en de verbeteringen
  54. te verspreiden</strong>, zodat iedereen ervan profiteert. Omdat ik
  55. dat mag doen smaakt de soep van mijn vriend ook beter. Misschien willen
  56. zij ook een ander ingrediënt toevoegen, bijvoorbeeld room, en zullen zij
  57. hun eigen kopie wijzigen. Het ging altijd op die manier sinds koken
  58. was uitgevonden. Mensen zijn niet begonnen met het koken van kalkoen
  59. gevuld met sinaasappel en rode kool met pijnboompitten, maar met een
  60. geroosterd rendier aan het spit boven een kampvuur. Als niemand het
  61. recht heeft om te ontdekken hoe dingen verbeterd kunnen worden, zouden
  62. we misschien nog steeds geroosterd rendier eten met rauwe slakken of
  63. zoiets. Geen prettige gedachte.
  64. </p>
  65. <p>
  66. Het wordt duidelijk dat ik een recept of een soep mag weggeven en het
  67. zelfs mag verbeteren. Als we deze redenatie toepassen op software,
  68. kunnen we eenvoudig zien dat ik in het geval van niet-vrije software
  69. mijn kopie niet mag kopiëren of verspreiden: dat is illegaal. Ik
  70. mag geen mensen helpen.
  71. </p>
  72. <p>
  73. Mocht je denken dat deze vrijheden niet nuttig voor jou zijn omdat
  74. je niet kunt programmeren, kijk dan eens verder. Zelfs als je deze
  75. vrijheden niet zelf allemaal kunt uitoefenen, geven ze je wel de
  76. mogelijkheid om anderen, die wel kunnen programmeren, problemen voor
  77. jou te laten oplossen.
  78. </p>
  79. <h3>Andere links</h3>
  80. <p>Deze uitleg is er ook in videoformaat, bij de <a href="http://ia331413.us.archive.org/2/items/WOS4-Show_des_freien_Wissens/show.ogv">Voorstelling der Vrije Kennis (Show des freien Wissens)</a> (430 MB, OGV, in het Duits)
  81. </p>
  82. </body>
  83. <timestamp>$Date: 2016-02-15 10:18:54 +0100 (Mon, 15 Feb 2016) $ $Author: jonas $</timestamp>
  84. </html>
  85. <!--
  86. Local Variables: ***
  87. mode: xml ***
  88. End: ***
  89. -->