Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org

iprip.nl.xhtml 14KB

123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351
  1. <?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
  2. <html>
  3. <head>
  4. <title>
  5. FSFE - Over "Intellectuele Eigendom" en inheemse volkeren</title>
  6. </head>
  7. <body>
  8. <h1>
  9. Over "Intellectuele Eigendom" en inheemse volkeren
  10. </h1>
  11. -- <font size="+1"><a href="/about/greve/">Georg
  12. C.F. Greve</a></font>
  13. -- Nederlandse vertaling door Rolf Camps
  14. <br/><br/>
  15. <p>
  16. Dankzij mijn werk voor de World Summit on the Information
  17. Society (WSIS)heb ik contact kunnen maken met mensen die ik
  18. anders nooit ontmoet zou hebben. Deze ontmoetingen hebben mij al
  19. meermaals op verrasende wijze geïnspireerd.
  20. </p>
  21. <p>
  22. Deze tekst is een rechtstreeks gevolg van mijn pogingen om een
  23. beter inzicht te krijgen in de problemen van inheemse
  24. volkeren. Welk zijn hun basisbehoeften? Waar maken zij zich
  25. zorgen over? Ik had me hierin al wat verdiept voor ik aan WSIS
  26. meewerkte door vergaderingen en contacten met verschillende
  27. mensen. Eén daarvan was een advocaat uit Sri Lanka die zich inzet
  28. om de lokale medische en botanische kennis te bewaren.
  29. </p>
  30. <p>
  31. Alhoewel ik helemaal niet wil beweren de volledige draagwijdte
  32. van de lokale situaties te begrijpen, lijkt het toch vrij
  33. duidelijk dat inheemse volkeren wereldwijd te lijden hebben van
  34. ongebreidelde monopolisering van hun kennis. Het zijn vooral
  35. Farmaceutische bedrijven die beperkende intellectuele monopolies
  36. verkrijgen, vooral in de vorm van patenten.
  37. </p>
  38. <p>
  39. Het is een tweeledige strategie. Eerst maakt men misbruik van de
  40. grote verschillen in macht en van rechtzaken tegen mensen die
  41. het zelf vaak niet kunnen veroorloven om een advocaat onder de
  42. arm te nemen. De zo verkregen rechten worden dan gebruikt om
  43. bestaande, traditionele gebruiken uit te roeien en te vervangen
  44. door hun eigen gepatenteerde oplossingen. Men verhindert heel
  45. efficiënt het voortbestaan van veel voorkomende gebruiken die al
  46. generaties lang bestonden.
  47. </p>
  48. <p>
  49. Aangezien dit probleem gecreëerd wordt door ongebreidelde
  50. monopolisering, verraste het mij dat inheemse volkeren blijkbaar
  51. zelf voorstander zijn van nog sterkere monopolisering in de vorm
  52. van "intellectuele eigendomsrechten", ook voor hun cultuur en
  53. culturele erfenis.
  54. </p>
  55. <p>
  56. Zelf volgde ik de discussies over de problemen rond patenten die
  57. in Europa werden toegestaan voor genen. Mensen werden er, vaak
  58. buiten hun eigen weten om, rechten ontzegt op hun meest
  59. persoonlijke ik door wetenschappers die patenten verkregen op
  60. genen die ze vonden door hen te onderzoeken. Zo'n toename van
  61. monopolisering heeft nooit gezorgd voor meer vrijheid.
  62. </p>
  63. <p>
  64. Uit solidariteit met de inheemse volkeren van deze planeet, zou
  65. ik willen begrijpen hoe jullie er toe gekomen zijn om deze
  66. uitbreiding van monopolisatie te vragen. Daarom is dit document
  67. er gekomen.
  68. </p>
  69. <p>
  70. Ik zou graag uitleggen wat volgens mij het meest waarschijnlijke
  71. gevolg zou zijn van zo'n toegenomen monopolisering. Wat zou er
  72. veranderen voor deze volkeren als de eis voor een uitbreiding
  73. van beperkende intellectuele monopolies wordt ingewilligd.
  74. </p>
  75. <p>
  76. Beeld u een perfecte wereld in, de buitenlandse monopolisatie
  77. stopt. Inheemse volkeren krijgen alle rechten op, en de
  78. volledige controle over, hun culturele, intellectuele en de
  79. zogenoemde natuurlijke rijkdommen.
  80. </p>
  81. <p>
  82. Het zal hun situatie niet fundamenteel veranderen. Problemen met
  83. voedselvoorziening, toegang tot drinkbaar water, gezondheidzorg,
  84. onderwijs, economische toestand, politieke stabiliteit en
  85. onafhankelijkheid blijven bestaan. En wat nog belangrijker is,
  86. het zou ook geen toegang bieden tot de kennis vergaard in het
  87. Noorden die bij deze problemen van nut kunnen zijn.
  88. </p>
  89. <p>
  90. De prijs die men moet betalen voor deze verandering is het
  91. aanvaarden van de ideologie dat kennis en cultuur het bezit
  92. kunnen zijn van personen en dat het moreel juist is dat
  93. diegenen die kennis hebben opgebouwd er alle rechten op hebben
  94. en er volledige controle op kunnen uitvoeren.
  95. </p>
  96. <p>
  97. Als men dit principe aanvaardt als benchmark, gaan volgens
  98. het principe van gelijkheid bij mensenrechten, inheemse volkeren
  99. ermee akkoord dat het moreel juist is van het Noorden om geen
  100. toegang te verlenen tot de kennis die zij over de eeuwen hebben
  101. opgebouwd. Kennis die voor een groot deel verantwoordelijk is voor de
  102. enorme digitale kloof en de grote ongelijkheid van macht in deze
  103. wereld.
  104. </p>
  105. <p>
  106. "Intellectuele eigendomsrechten" zijn zuivere
  107. handelsgoederen. Door de cultuur en de culturele erfenis van
  108. inheemse volkeren in zo'n systeem te verankeren, worden het
  109. ook ordinaire handelsgoederen. Ze bestaan vooral om te worden
  110. verhandeld en worden in de eerste plaats gerespecteerd
  111. voor de economische waarde die ze vertegenwoordigen. Het is een
  112. ideologie die steunt op de hedendaagse gewoonte om culturele en
  113. traditionele kennis te bekijken als iets dat economisch maximaal
  114. moet renderen.
  115. </p>
  116. <p>
  117. Door de morele verplichtingen van het Noorden om hun rijkdom en
  118. kennis te delen ongedaan te maken, zal hun traditionele kennis
  119. het enige handelsgoed worden voor de inheemse volkeren. Het
  120. wordt hun enige troef bij onderhandelingen over de toekomst van
  121. hun volk.
  122. </p>
  123. <p>
  124. Door de bestaande globale ongelijkheid zullen de prijs en de
  125. contractuele verplichtingen voor het grootste deel bepaald
  126. worden door de Noordelijke mediabedrijven. De overeenkomst
  127. weigeren betekent dat je de middelen hebt om helemaal geen
  128. overeenkomst aan te gaan. Maar in de meeste gevallen zal het
  129. ondertekenen van de overeenkomst de enige manier zijn om toegang
  130. te krijgen tot voedsel, water, gezondheidszorg, opleiding en de
  131. algemene kennis uit het publiek domein.
  132. </p>
  133. <p>
  134. Dus in het meest extreme geval zullen de cultuur en de culturele
  135. erfenis van inheemse volkeren eindigen als "bezit" van
  136. Noordelijke mediabedrijven. En afhankelijk van de afgesloten
  137. contracten zullen toekomstige generaties van inheemse volkeren
  138. niet langer gemachtigd zijn om hun eigen culturele erfenis te
  139. "gebruiken".
  140. </p>
  141. <p>
  142. Het maakt niet uit wie het monopolie in handen krijgt, het is
  143. het monopolie zelf dat bedreigend is voor de sociale banden
  144. tussen jullie en de rest van de mensheid. Rituelen worden levend
  145. gehouden door ze te beoefenen en door overlevering. Talen
  146. blijven bestaan door ze te gebruiken met zoveel mogelijk mensen.
  147. </p>
  148. <p>
  149. In een systeem van "intellectuele eigendom" wordt delen, en
  150. zelfs communiceren, erg gevaarlijk. Telkens een auteur of artiest
  151. contact heeft met iemand, moet die heel voorzichtig zijn,
  152. en bij de kleinste mogelijkheid van een contractbreuk
  153. onmiddellijk het contact verbreken; anders wordt de kans groot
  154. dat ze de wet op de auteursrechten overtreden wat tot dure
  155. rechtszaken kan leiden als iemand "geïnspireerd" geraakt is door
  156. het gesprek.
  157. </p>
  158. <p>
  159. De rechtszaak kan ingeleid worden door de inheemse volkeren of
  160. door Noordelijke mediabedrijven die eventueel dat specifiek stuk
  161. van de culturele erfenis hebben opgekocht en het nu dus
  162. "bezitten".
  163. </p>
  164. <p>
  165. In beide gevallen zal het monopoliserend systeem de
  166. solidariteit, het delen en de communicatie tussen de hele
  167. mensheid vernietigen. Voor inheemse volkeren betekent dit dat
  168. hun taal, rituelen en culturele erfenis samen zullen uitsterven
  169. met de laatste generatie die ermee opgroeide.
  170. </p>
  171. <p>
  172. In een perfecte wereld met een perfect werkend systeem, is de
  173. prijs die men moet betalen voor het uitbreiden van monopolies
  174. niets minder dan het einde van de culturele identiteit van de
  175. inheemse volkeren.
  176. </p>
  177. <p>
  178. Aangezien de wereld waarin wij leven niet perfect is, zal het er
  179. in realiteit niet zo extreem aan toe gaan, maar uiteindelijk zal
  180. de prijs toch betaald moeten worden.
  181. </p>
  182. <p>
  183. Uit ervaring kunnen we veronderstellen dat de Noordelijke
  184. bedrijven meer dan voldoende dure advocaten zullen inhuren die
  185. zullen aantonen dat die bepaalde plant, dat ene ritueel of een
  186. bepaald stuk muziek helemaal niet zo exclusief zijn voor dat
  187. inheemse volk waar ze tegen procederen, en dat het dus onduidelijk
  188. is aan wie het juist toebehoort.
  189. </p>
  190. <p>
  191. Moest dat inheems volk hun claim staande houden dan zullen ze
  192. jarenlang heel erg dure procedures voor de rechtbank moeten
  193. voeren tegen de beste advocaten die men kan vinden. De
  194. bedrijven waartegen ze procederen kunnen het zich vaak ook
  195. veroorloven te wachten tot hun problemen op "biologische wijze"
  196. opgelost raken, een cynisch eufemisme om te verwijzen naar de
  197. dood van de personen die hen aanklaagden.
  198. </p>
  199. <p>
  200. Met of zonder rechtszaken zullen ze beginnen onderhandelen met
  201. alle inheemse volkeren die hun claims op een bepaalde "eigendom"
  202. kunnen argumenteren en de rechten overkopen van diegenen met het
  203. goedkoopste aanbod, de anderen zullen blijven zitten zonder iets
  204. van waarde om te onderhandelen.
  205. </p>
  206. <p>
  207. Als je weet dat je al je troeven zal verspelen als je het
  208. contract niet zelf binnenrijft, dan zal je veel vlugger bereid
  209. zijn een aanbod aan te nemen.
  210. </p>
  211. <p>
  212. Andere inheemse volkeren kunnen met een goed aanbod voor
  213. voedsel en opleiding voor hun kinderen ook makkelijk verleidt
  214. worden om zo'n bedrijf te ondersteunen voor de rechtbank. Het
  215. lijkt dus vrij logisch dat deze situatie de solidariteit tussen
  216. inheemse volkeren onder zware druk zal plaatsen. Het zou zelfs
  217. kunnen leiden tot onherstelbare schade.
  218. </p>
  219. <p>
  220. Eens deze van nature morele en culturele zaken zijn omgevormd in
  221. een handelsgoed met bijhorende rechtszaken zullen ook de
  222. tekortkomingen van het juridisch systeem snel duidelijk worden
  223. -- waaronder vragen over neutraliteit en het voordeel van
  224. diegene met de beste advocaten.
  225. </p>
  226. <p>
  227. Enkele inheemse volkeren kunnen misschien iets winnen in de
  228. "loterij van intellectuele eigendomsrechten" door het vinden van
  229. een waardevolle plant of iets met gelijkaardige economische
  230. waarde. Maar deze loterij zal slechts enkele winnaars kennen en
  231. veel verliezers. En zelfs winnen is in deze situatie nog altijd
  232. slechter dan de neutrale situatie, aangezien de waarde die je
  233. kan aanbieden steeds in het niets zal verzinken bij de
  234. verzamelde portfolio's van de Noordelijke bedrijven.
  235. </p>
  236. <p>
  237. Als je kijkt naar de prijs die betaald moet worden om mee te
  238. draaien in het systeem, lijkt het sterk op Russische roulette
  239. met op één na alle kamers van het pistool geladen. Je kan maar
  240. beter hopen op die kamer uit te komen.
  241. </p>
  242. <p>
  243. Het systeem en de ideologie van "intellectuele eigendom" is
  244. uitsluitend nog bestemd om in te gaan op de behoeften van grote
  245. Noordelijke mediabedrijven. Noordelijke samenlevingen en in het
  246. bijzonder hun artiesten en auteurs hebben zelf vaak
  247. gigantisch grote problemen met het systeem.
  248. </p>
  249. <p>
  250. Het is juist door dit systeem dat de digitale kloof en de
  251. onderlinge machtsverschillen zo groot geworden zijn.
  252. </p>
  253. <p>
  254. Als u al het bovenstaande leest, is minder monopolisering de
  255. enige manier voor inheemse volkeren om op langere termijn te
  256. overleven. Er moet een halt toegeroepen worden aan de
  257. monopolisering van hun culturele en intellectuele schatten
  258. </p>
  259. <h3>Perspectieven</h3>
  260. <p>
  261. Om dit probleem aan te pakken moeten we het systeem
  262. tegelijkertijd vanbinnenuit en vanbuitenuit aanpakken. Op zoek
  263. gaan naar medestanders uit het noorden die goed beslagen zijn in
  264. deze materie om aan uw eigen mensen de werking van het systeem te
  265. leren. Zo hebben jullie zelf mensen die het systeem van
  266. binnenuit in vraag kunnen stellen. Ze kunnen jullie helpen met
  267. het uitzetten van een verdedigingstrategie tegen directe
  268. aanvallen zolang het bestaande systeem blijft bestaan.
  269. </p>
  270. <p>
  271. Ondertussen moet u vermijden dat u het bestaande systeem enige
  272. legitimiteit geeft en weerstaan aan de bekering tot het dogma
  273. dat "intellectuele eigendom" vandaag geworden is.
  274. </p>
  275. <p>
  276. Een deel van deze tactiek bestaat uit het vermijden van de
  277. gevaarlijke, ideologisch geladen term "intellectuele eigendom"
  278. en te kiezen voor termen zoals "beperkte intellectuele
  279. monopolies" of -- zeker als u praat over de praktische gevolgen
  280. -- de zaken gewoon bij hun naam noemen zoals auteursrecht en
  281. patenten.
  282. </p>
  283. <p>
  284. In plaats van te vragen voor "eigendom en controle over" kan men
  285. beter gaan voor "een prioritair recht op de volledige voordelen
  286. van" uw "culturele, intellectuele en de
  287. zogenoemde natuurlijke rijkdommen".
  288. </p>
  289. <p>
  290. Zo legt u de nadruk op het probleem en de noodzaak van een
  291. oplossing zonder uzelf te onderwerpen aan de ideologie van het
  292. machtssysteem, de "intellectuele eigendom".
  293. </p>
  294. <p>
  295. Ik hoop dat dit document een substantiële bijdrage kan leveren
  296. aan het essentiële debat dat gevoerd werd rond de World Summit. En
  297. ik hoop dat we een concreet plan zullen kunnen uitwerken om deze
  298. problematiek voor altijd te beëindigen.
  299. </p>
  300. </body>
  301. <timestamp>$Date$ $Author$</timestamp>
  302. </html>
  303. <!--
  304. Local Variables: ***
  305. mode: xml ***
  306. End: ***
  307. -->