Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 
 
 
 
 

222 lines
9.5 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<html>
<version>1</version>
<head>
<title>
Referentiedocument over de basisprincipes
van Vrije Software
</title>
</head>
<body>
<p align="center">
[ <a href="FSER.pdf">PDF Englese versie (53k)</a> ]
</p>
<h1 align="center">Vrije Software - Referentiedocument over de basisprincipes</h1>
<p>
In internationale en nationale politieke fora is Vrije Software
een onderwerp geworden dat steeds meer aan belang wint. Dit
document geeft een inzicht in enkele van de basisprincipes van
Vrije Software zodat afgevaardigden zich kunnen richten op de kern
van de zaak.
</p>
<h2>Vrij staat voor vrijheid, niet voor gratis</h2>
<p>
Vrij in Vrije Software staat exclusief voor vrijheid, men heeft
het hier nooit over de prijs. We moeten hier geregeld de aandacht
op vestigen omdat dit principe door de dubbele betekenis ervan in
het Engels, één die in andere talen meestal niet bestaat, vaak
verkeerd wordt voorgesteld. Vrije Software wordt al sinds de jaren
tachtig van de vorige eeuw in hoofdzaak gedefinieerd door de
volgende vier fundamentele vrijheden:
</p>
<ul>
<li><b>De vrijheid een programma te gebruiken, voor om het even
welk doeleinde.</b><br />
<em>Het plaatsen van beperkingen op het gebruik Vrije Software,
zowel op gebied van tijd ('30 dagen proefperiode',' licentie
vervalt op 1 januari 2007') als op geografisch gebied ('Mag in
een land X niet gebruikt worden), maken een programma
niet-vrij.</em></li>
<li><b>De vrijheid om een programma te bestuderen en aan te passen
aan uw eigen behoeften.</b><br />
<em>Juridische of praktische beperkingen creëren die het
begrijpen en aanpassen van een programma bemoeilijken zoals
het verplichten tot een aankoop, speciale licenties, het
moeten tekenen van een niet-openbaarmakingsovereenkomst (NDA)
of het niet toegankelijk maken van de versie van het programma
die voor de mens het makkelijkst te lezen en te veranderen is
(de broncode) maken een programma propriëtair.</em></li>
<li><b>De vrijheid om kopieën te maken en te verdelen.</b><br />
<em>Als u een programma niet mag verder geven aan iemand anders
dan wordt het programma niet-vrij. Als u dat wil mag u
daarvoor iets aanrekenen.</em></li>
<li><b>De vrijheid om het programma te verbeteren en de
verbeterde versie te verdelen.</b><br />
<em>Niet iedereen is programmeur of even sterk in elk van de
specialiteiten. Dankzij deze vrijheid kunnen de mensen met de
juiste vaardigheden de mensen helpen die deze vaardigheden niet
beheersen. Ook dit kan gebeuren tegen vergoeding.</em></li>
</ul>
<h3>Rechten, geen verplichtingen</h3>
<p>
Deze vrijheden zijn rechten, geen verplichtingen. Elke organisatie
of persoon kan ervoor kiezen deze niet te gebruiken, maar kan er
natuurlijk ook voor kiezen ze allemaal te gebruiken. We willen er
in het bijzonder nog eens op wijzen dat Vrije Software commercieel
gebruik niet uitsluit. Als een programma commercieel gebruik en
commerciele verdeling uitsluit, is het geen Vrije Software. Het is
nu zelfs al realiteit dat steeds meer bedrijven hun bedrijfsmodel
geheel of gedeeltelijk opbouwen rond Vrije Software. Onder deze
bedrijven bevinden zich enkele van de grootste verkopers van
propriëtaire software. Vrije Software maakt het juridisch mogelijk
dat iedereen hulp en ondersteuning kan bieden, maar maakt daar
geen verplichting van.
</p>
<h3>Geïmplementeerd door middel van de auteursrechten</h3>
<p>
Deze vrijheden worden grotendeels geïmplementeerd door middel van
de auteursrechten. Dit is niet altijd waar, software uit het
publiek domein is ook Vrije Software maar dan een speciaal
deelgebied. Voor het overgrote deel van de software is het de
licentie van de auteur die bepaalt of het programma echt Vrije
Software is. Als een licentie van de auteur de hierboven
beschreven vrijheden mogelijk maakt dan is het een Vrije
Softwarelicentie. Vandaag de dag zijn worden tussen de 50 en de
150 van deze licenties gebruikt.
</p>
<p>
Dit verrassend laag aantal licenties is te danken aan een traditie
in de Vrije Softwaregemeenschap om te kiezen voor bestaande,
welbekende licenties en niet steeds een nieuwe licentie te
schrijven voor elk programma. Dit betekent ook dat het volstaat
om een handvol licenties te bestuderen om meer dan 90% van de
voorwaarden van alle licenties te begrijpen. Dit maakt de taak
om de licenties te beheren en na te leven veel minder zwaar.
</p>
<h2>Terminologie</h2>
<p>
Er wordt door veel verschillende kampen over Vrije Software
gepraat, met de daarbij behorende antoniemen en synoniemen. Dit
zorgt vaak voor twijfel en verwarring. Daarom volgt hierna een
kleine verduidelijking.
</p>
<h3>Antoniemen</h3>
<p>
Het antoniem van Vrije Software is propriëtaire software of
niet-vrije software. Commerciële software is geen antoniem van
Vrij Software aangezien er geen verband bestaat tussen de
begrippen commercieel en vrijheid. Commerciële Vrije Software is
even normaal als niet-commerciële propriëtaire software, dit
laatste wordt trouwens ook vaak 'freeware' genoemd.
</p>
<h3>Synoniemen</h3>
<p>
Vanaf 1992 wordt de term 'Libre Software' in sommige delen van
Europa gepromoot als synoniem voor Vrije Software om de
verwarring tengevolge van de Engelse taal te vermijden. De term
"Open Source" werd in 1998 door het Open Source Initiative (OSI)
voorgesteld als promotieterm. De OSI-definitie voor "Open Source"
omvat dezelfde familie van licenties als diegene omschreven door
de Vrije Softwaredefinitie uit 1989 (die we hierboven
beschreven).
</p>
<p>
Als je het zuiver vanuit licentie bekijkt, zijn "Libre Software"
en "Open Source" synoniemen voor Vrije Software. Combinaties van
deze termen zoals "FOSS" en "FLOSS", benadrukken op een
redundante wijze het karakter van de software.</p>
<h3>Dubbelzinnig</h3>
<p>
De term "Open Source" werd voor hij in 1998 gedefinieerd werd al
op verschillende manieren gebruikt. Ook vandaag wordt hij nog vaak
gebruikt voor zaken die elkaar vaak uitsluiten en helemaal niet
overeenstemmen met de Open Sourcedefinitie van het OSI. De term
"Open Source" kan dus naar Vrije Software verwijzen, maar het
verwijst ook vaak naar software die helemaal niet aan de
hierboven beschreven criteria voldoet. De term wordt ook vaak
gebruikt om te verwijzen naar een specifiek ontwikkelmodel voor
software. Wat uiteindelijk ook geen rechtstreeks verband heeft
met Vrije Software aangezien sommige delen van Vrije Software
ontwikkeld worden in gesloten ontwikkelmodellen en men voor
het ontwikkelen van propriëtaire software steeds meer
experimenteert met open ontwikkelmodellen. Dit maakt de term
"Open Source" heel dubbelzinnig en moeilijk bruikbaar voor
domeinen die voor hun goede werking afhankelijk zijn van
duidelijke, goed omschreven begrippen zoals wetenschappen,
justitie en politiek.
</p>
<h2>Overwegingen voor het openbaar beleid</h2>
<p>In tegenstelling met propriëtaire software, zal het bij Vrije
Software nooit mogelijk zijn dat één bedrijf de volledige
controle heeft over een programma. Als een overheid kiest voor een
Vrije Softwareoplossing beschermen ze hun onafhankelijkheid tegen
mogelijke belangen van binnen- of buitenlandse bedrijven. Het
zorgt ervoor dat ze hun politiek mandaat vrij en onafhankelijk
kunnen invullen, wat een soeverein recht moet zijn voor elke
overheid. De voorkeur geven aan, of het verplicht maken van Vrije
Software verstevigt dit recht en werkt altijd niet-discriminerend.
Het garandeert een technologische en politieke neutraliteit
aangezien Vrije Software nooit de eigendom is van een producent
of een organisatie. Elke verkoper kan ook Vrije Software
aanbieden van een derde. Als producenten zaken willen doen met
overheden, dan moeten ze de onafhankelijkheid van die overheid
respecteren door haar eigen software onder een Vrije
Softwarelicentie aan te bieden.
</p>
<h3>Over de FSFE</h3>
<p>
De <a href="/">Free Software Foundation
Europe</a> (FSFE) is een Europese NGO die zich toelegt op alle
aspecten van Vrije Software. Ze zijn een kenniscentrum voor de
industrie, de politiek en de samenleving in het algemeen. Ze nemen
deel aan verschillende evenementen, bieden fiduciaire diensten
voor Vrije Softwareauteurs en werken mee aan projecten voor
onderzoek en ontwikkeling op Europees en nationaal niveau. U vindt
meer informatie op onze <a href="/">
website</a>. U kan ook contact opnemen met <a
href="/about/people/greve/">Georg C.F. Greve</a>, de auteur van dit
document, via het e-mailadres <a
href="mailto:greve@fsfe.org">greve@fsfe.org</a>.
Commentaar en vragen zijn altijd welkom.
</p>
</body>
</html>
<!--
Local Variables: ***
mode: xml ***
End: ***
-->