fsfe.org/freesoftware/freesoftware.nl.xhtml

<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<html>
  <version>8</version>
  <head>
    <title>Vrije Software</title>
  </head>
  <body class="toplevel freesoftware">
    <h1>Wat is Vrije Software</h1>
    <div id="introduction">
    <p>
        De principes van Vrije Software zijn eenvoudig maar het is belangrijk
            om niet in de war te raken door de onderliggende complexiteit die door zijn lange geschiedenis is veroorzaakt. Leer over de <a href="#freedoms">vier
            vrijheden</a> en hun betekenis, de grondbeginselen van <a href="#licences">Vrije Softwarelicenties</a>, de <a href="#advantages">voordelen</a> die Vrije Software biedt
            en de meest voorkomende <a href="#synonyms">synoniemen</a>.
      </p>
            <p>
            Als u verder kijkt dan de software dan kunt u meer lezen over
            het samenspel van Vrije Software met <a href="#more">andere gebieden</a>
            zoals educatie, inkoop en democratie.
      </p>
    </div>
    <h2 id="freedoms">De Vier Vrijheden</h2>
        <p>
      Vrije Software verwijst naar vrijheid, niet naar prijs. Het garandeert zijn gebruikers de
          essentiële vier vrijheden. Het ontbreken van tenminste één van deze vrijheden
          betekent dat een applicatie propriëtaire, dus niet-vrije, software is.
    </p>

    <!-- Pie chart and text adopted from p.4 of the PMPC brochure -->
    <div class="fsgrid">
      <div class="pie">
              <div class="pie-use"><p>Gebruik</p></div>
        <div class="pie-study"><p>Bestudeer</p></div>
        <div class="pie-share"><p>Deel</p></div>
        <div class="pie-improve"><p>Verbeter</p></div>
        </div>
     </div>
     <div class="icon-grid icons-sm">
       <ul>
         <li>
           <img src="/graphics/icons/pie-topleft.png" alt="Een kwart van een taartdiagram"/>
           <div>
            <h3>Gebruik</h3>
             <p>
               Vrije Software kan voor elk doel worden gebruikt en is vrij van
                   beperkingen zoals het aflopen van de licentie of geografische beperkingen.
             </p>
           </div>
         </li>
         <li>
           <img src="/graphics/icons/pie-topright.png" alt="Een kwart van een taartdiagram"/>
           <div>
                        <h3>Bestudeer</h3>
             <p>
               Vrije Software en zijn code kan door iedereen bestudeerd worden, zonder
                   geheimhoudingsovereenkomsten of vergelijkbare beperkingen.
             </p>
           </div>
         </li>
         <li>
           <img src="/graphics/icons/pie-bottomleft.png" alt="Een kwart van een taartdiagram"/>
           <div>
           <h3>Deel</h3>
             <p>
               Vrije Software kan vrijwel gratis worden gedeeld en gekopieerd.
             </p>
           </div>
         </li>
         <li>
           <img src="/graphics/icons/pie-bottomright.png" alt="Een kwart van een taartdiagram"/>
           <div>
             <h3>Verbeter</h3>
             <p>
                    Vrije Software kan door iedereen worden aangepast en deze verbeteringen
                   kunnen publiekelijk worden gedeeld.
             </p>
           </div>
         </li>
       </ul>
     </div>
    <h2 id="licences">Licenties</h2>
        <p>
 U ontvangt de vier vrijheden door een softwarelicentie. Softwarelicenties bepalen
          de voorwaarden waaronder een programma kan worden gebruikt en hergebruikt. Om 
          Vrije Software te zijn moet de licentietekst tenminste de vier
          vrijheden bevatten. De <a href="https://www.gnu.org/licenses/license-list.html">Free Software
          Foundation</a> en het <a href="https://opensource.org/licenses/category">Open Source Initiative</a>
          beheren lijsten met gecontroleerde en goedgekeurde licenties. Een applicatie kan over het algemeen niet worden beschouwd als Vrije Software wanneer de licentie ervan niet voorkomt in
          een van deze lijsten.
    </p>
    
    <p>
Er is een grote verscheidenheid aan licenties die de aandacht verschillend richten en een softwareproduct of delen ervan kunnen ook onder meer dan één licentie zijn gepubliceerd. De daadwerkelijke selectie is een strategische vraag maar we adviseren u een van de meestgebruikte licenties te kiezen. Voor meer inzichten betreffende juridische en licentievragen kunt u   <a class="learn-more" href="/freesoftware/legal/faq.html">hier meer lezen...</a>
    </p>
    
    <h2 id="advantages">Voordelen</h2>
    <!-- adopted from PMPC brochure p.16+17 -->
    <p>
      Vrije Software gaat over vrijheid. In de praktijk komt dit neer op tal van
          voordelen voor gebruikers, organisaties, bedrijven en regeringen.      
    </p>
    <div class="icon-grid">
      <ul>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/autonomy.png" alt="Een gebroken ketting"/>
          <div>
          <h3>Autonomie</h3>
            <p>
              Vrije Software helpt bij het ontwikkelen en beheren van op maat gemaakte software die
                  past bij uw behoeften en niet alleen bij het bedrijfsmodel van de verkoper.
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/collaboration.png" alt="Drie personen"/>
          <div>
                      <h3>Samenwerking</h3>
            <p>
Vrije Software kan door iedereen op een niet-exclusieve manier worden gebruikt en dient zo het algemeen belang.              
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/share-copy.png" alt="Een bestandssysteem"/>
          <div>
                      <h3>Deel &amp; Kopieer</h3>
            <p>
Een Vrije Softwarelicentie staat zonder extra kosten een onbeperkte hoeveelheid te draaien installaties toe.              
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/no-lock-in.png" alt="Een open slot"/>
          <div>
                      <h3>Geen Lock-in</h3>
            <p>
              Vrije Softwarelicenties versterken onafhankelijkheid van verkopers en bieden meer keuze aan dienstverleners.
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/reuse.png" alt="Een cirkel"/>
          <div>
                      <h3>Hergebruik Code</h3>
            <p>
              Vrije Software biedt de vrijheid om de code te hergebruiken voor andere projecten.
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/innovation.png" alt="Een lamp die aan staat"/>
          <div>
           <h3>Innovatie</h3>
            <p>
              Een Vrije Softwarelicentie moedigt innovatie voor uw software aan.
            </p>
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/competition.png" alt="Drie pijlen wijzen naar rechtsboven"/>
          <div>
                      <h3>Competitie</h3>
            <p>
              Vrije Software verzet zich tegen monopolisering en versterkt competitie.
            </p>
            
          </div>
        </li>
        <li>
          <img src="/graphics/icons/security.png" alt="Een vergrootglas"/>
          <div>
            <h3>Veiligheid</h3>
            <p>
               Vrije Software maakt onafhankelijke veiligheidscontroles die helpen om veiligheidslekken sneller te dichten mogelijk.
            </p>
          </div>
        </li>
      </ul>
    </div>
    
       <h2 id="synonyms">Synoniemen</h2>
    <p>
In de loop van de tijd kwamen mensen met aanvullende termen voor Vrije Software. De motivatie hiervoor ligt vaak in het uitlichten van verschillende aspecten en het voorkomen van verwarring.
    </p>

    <p>
                      Vrije Software werd voor het eerst in 1986 door
          het <a href="/freesoftware/gnuproject.html">GNU project</a> gedefinieerd met de vier hierboven genoemde vrijheden. In
          1998 is "Open Source" als marketingcampagne voor Vrije Software opgezet met in het achterhoofd dezelfde vier vrijheden. Andere zeer bekende termen voor
          Vrije Software zijn "Libre Software", geïnitieerd om de ambiguïteit van
          het Engelse woord "free" te vermijden en "FOSS" of "FLOSS" als afkorting voor "Free"
          (Libre) Open Source Software".
    </p>
    
    <p>
    De mate van vrijheid die bepaalde software biedt wordt altijd bepaald door
          de licentie en niet door de term. Met andere woorden: raak niet in de war door
          verschillende termen voor dezelfde kenmerken. Als u geïnteresseerd bent in de
          historische achtergrond en waarom we de voorkeur geven aan de oorspronkelijke term kunt u <a klasse="learn-more" href="/freesoftware/comparison.html">er meer over lezen...</a>
    </p>

        <p>
    Er zijn ook termen die vaak misbruikt worden als synoniemen om Vrije Software te beschrijven. "Publiek domein" is één van die termen en het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen Vrije Software en publiek domein. Eenvoudig gezegd bestaat het publieke domein uit al het creatieve werk (inclusief software) waarop geen auteursrecht van toepassing is. De rechten op deze werken kunnen verlopen zijn, er kan uitdrukkelijk afstand van zijn gedaan of ze zijn niet van toepassing. Hoewel dit de zeer algemene beginselen achter het publiek domein zijn, zal de beslissende factor van wat publiek domein is altijd worden bepaald door de juridische beginselen in het land waar een werk zal worden gebruikt.
</p>

<p>
Software kan in het publieke domein zeker overlappen met de doelstellingen van Vrije Software; toch is Vrije Software als regel niet synoniem met publiek domein. Het grootste deel van Vrije Software is immers gebonden aan de regels van het auteursrecht. Vooral in de Europese Unie maken de bestaande auteursrecht- en patentsystemen het moeilijk om een werk in het publieke domein nauwkeurig te identificeren. Om onduidelijkheden te vermijden over hoe u een werk wilt delen is het daarom aan te bevelen om een Vrije Softwarelicentie te gebruiken in plaats van het werk in het publieke domein te plaatsen, aangezien een Vrije Softwarelicentie in staat is om duidelijke en begrijpelijke juridische informatie te bieden over de rechten en plichten over die software.
    </p>
    
    
    <figure>
      <peertube url="https://media.fsfe.org/w/xs29yhLxSP1uKLYkSeoKKp"/>
      <figcaption>
        Wat is Vrije Software (Open Bron)? Softwarevrijheid uitgelegd in  minder dan drie minuten!
        <a href="https://media.fsfe.org/w/xs29yhLxSP1uKLYkSeoKKp">Alle ondertitels en meer video's...</a>
      </figcaption>
    </figure>
    
    
    <h2 id="more">Verdere inzichten</h2>
    <p>
        De talrijke voordelen van Vrije Software zijn een voordeel op zich maar dragen ook positief bij aan andere technische en niet-technische gebieden. Sinds de oprichting van de FSFE in 2001 onderzoeken we verschillende gebieden en hoe Vrije Software een verschil kan maken.
    </p>
    <ul>

       <li>
        <strong><a href="/freesoftware/democracy.html">Democratie</a></strong>:
            Technologie heeft een grote invloed op de huidige samenleving. Daarom moet de controle over
            technologie in handen zijn van iedereen en niet in die van een kleine groep.
      </li>

            <li>
        <strong><a href="/freesoftware/standards/">Open Standaarden</a></strong>: Open
            Standaarden stellen mensen in staat om allerlei soorten data vrijelijk en met perfecte accuratesse te delen. Ze verzetten zich tegen lock-in en andere kunstmatige barrières voor
            interoperabiliteit en vergroten keuze tussen verkopers en tussen technologische
            oplossingen.
      </li>
      
       <li>
        <strong><a href="/freesoftware/education/">Educatie</a></strong>: Vrije
            Software is pedagogisch superieur: de basisgedachte van vrijheid
            en samenwerking is de juiste geest voor educatie in een democratische
            omgeving.
      </li>
 
    <li>
        <strong><a href="/freesoftware/procurement/">Publieke inkoop</a></strong>: Vrije Software is perfect geschikt voor de publieke sector. Overheden kunnen deze publieke hulpbron gebruiken, bestuderen, verbeteren en met elkaar delen. Voor burgers betekent dit transparantie, kostenefficiëntie en de vrijheid om met hun regering te communiceren op de manier die hen het beste uitkomt.
      </li>

            <li>
        <strong><a href="/freesoftware/developmentcooperation/">Internationale ontwikkelingssamenwerking</a></strong>  houdt zich bezig met de duurzame verbetering van de wereldwijde economische, sociale, ecologische en politieke omstandigheden. Vrije Software wordt een onmisbare fundamentele
        technologie die garant staat voor internationale samenwerking die juridisch in overeenstemming is alsmede voor hergebruik: een technologie die gelijktijdig wereldwijde schaalvergroting en lokale aanpasbaarheid mogelijk maakt.
      </li>

            <li>
        <strong><a href="/freesoftware/artificial-intelligence.html">Kunstmatige Intelligentie</a></strong> (KI) heeft de afgelopen jaren enorme ontwikkelingen doorgemaakt en het zal niet vertragen; eerder het tegenovergestelde. Terwijl KI-toepassingen het leven van veel burgers ten goede komt, kan ze ook zowel ondermijnend werken op
        ons vermogen om technologie te controleren als wel fundamentele vrijheden in gevaar brengen.
        We onderzoeken hoe het vrijgeven van KI-toepassingen onder Vrije Softwarelicenties
        de weg vrijmaakt voor meer toegankelijkheid, transparantie en eerlijkheid.
      </li>
      
      <li>
        <strong><a href="/activities/swpat/swpat.html">Softwarepatenten beëindigen</a></strong> is een maatregel waarmee we een wereld kunnen bereiken waarin softwaregebruikers in staat zijn deel te nemen aan de ontwikkeling en
        distributie van software. Softwarepatenten voegen juridische en financiële risico's toe
        aan de ontwikkeling en distributie van software en geven patenthouders juridische macht om softwareontwikkelaars te verbieden gepatenteerde ideeën te gebruiken. Het resultaat hiervan is dat softwarepatenten uiteindelijk schadelijk zijn voor
        innovatie, de economie en de samenleving.
      </li>
      
            <li>
        <strong><a href="/freesoftware/sustainability/sustainability.html">Duurzaamheid</a></strong>:
        Iedereen kan Vrije Software gebruiken zonder beperkingen uit het
        verleden, vandaag, en in de toekomst. Zoals aangetoond in onze korte studie, kunnen wij met Vrije Software
        programma's beheren en softwareveroudering voorkomen. Wij kunnen
        hardware repareren en hergebruiken, we hun levensduur verlengen en natuurlijke hulpbronnen sparen.
      </li>
      
    </ul>
  </body>
          <translator>André Ockers</translator>
</html>