2025-10-30 12:34:42 +00:00
|
|
|
|
<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
<html>
|
2023-02-23 16:00:05 +01:00
|
|
|
|
<version>2</version>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<head>
|
|
|
|
|
|
<title>Demokrasi ve Özgür Yazılım</title>
|
|
|
|
|
|
</head>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<body class="article">
|
|
|
|
|
|
<p id="category">
|
|
|
|
|
|
<a href="/freesoftware/freesoftware.html">Özgür Yazılım</a>
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<h1>Demokrasi için Özgür Yazılım Gerekir</h1>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Tarih boyunca teknoloji toplumu etkilemiştir. Ticaret, sanat ve bilim yoluyla etkileşim biçimimizi değiştiren
|
|
|
|
|
|
gelişmelere örnek olarak okuma, yazma, aritmetik, tarım, matbaa ve radyo verilebilir. 21. yüzyılın en önemli
|
|
|
|
|
|
kültürel teknolojisi yazılımdır. Avrupa Özgür Yazılım Vakfı (FSFE) insanların bu teknolojiyi uygun gördükleri
|
|
|
|
|
|
şekilde şekillendirme hakkını korumak için elinden geleni yapmaktadır.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Günümüzde yazılım olmadan günlük hayatı hayal etmek imkansızdır. Çoğumuz yazılım kullanmadan tek bir gün dahi
|
|
|
|
|
|
geçiremeyiz. İnsanlar işyerlerinde, dizüstü bilgisayarlarında ve cep telefonlarında yazılım kullanırlar. Yazılım
|
|
|
|
|
|
ayrıca daha az belirgin olarak trenlerde, arabalarda, televizyonlarda, çamaşır makinelerinde, buzdolaplarında ve
|
|
|
|
|
|
diğer birçok aygıtta da bulunur. Bu aygıtların hiçbiri yazılım olmadan çalışamaz. Yazılım olmadan e-posta yazamaz,
|
|
|
|
|
|
telefon konuşmaları yapamaz, alışverişe gidemez veya şu an alıştığımız şekilde seyahat edemeyiz. Yazılım,
|
|
|
|
|
|
toplumumuzun temel aracıdır.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<h2>Zincirsiz</h2>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Yazılım kadar önemli bir aracı denetleyenler, eylemlerimiz üzerinde büyük bir etki yaratabilirler. Kullandığımız
|
|
|
|
|
|
arama motorunu kim denetliyorsa, ne bulacağımızı da o belirler. E-postalarımızı denetleyen kişi bizi sansürleme
|
|
|
|
|
|
imkanına sahiptir. Basitçe söylemek gerekirse, bir iletişim hizmetinin denetimi, kimin kiminle neyi değiş tokuş
|
|
|
|
|
|
edebileceğine karar verebilmektir. Benzer şekilde bir yazılımın nasıl yönetileceğine karar veren kimsenin nasıl
|
|
|
|
|
|
yaşadığımız ve çalıştığımız üzerinde büyük etkisi vardır.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p> Modern demokrasilerde güçler ayrılığı vardır. Yasama, yürütme ve yargılama yetkileri farklı kurumlara aittir. Buna
|
|
|
|
|
|
ek olarak sorumlulukları yetki kademelerine göre merkezi hükümet, bölgesel hükümet ve yerel hükümet olarak
|
|
|
|
|
|
düzenleriz. Basın özgürlüğünün temel işlevi, gücün çoğunluğunun küçük bir grubun elinde toplanacağı bir bilgi
|
|
|
|
|
|
tekelinin oluşumuna karşı koruma sağlamaktır. Etkili demokrasinin temel bir yararı, demokratik sistem içindeki
|
|
|
|
|
|
herhangi bir görevi en kötü rakibinize verebilmenizdir.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Yazılımın oluşturduğu kritik toplumsal aygıtın, yalnızca küçük bir grup tarafından denetlenmesi, demokrasi için
|
|
|
|
|
|
büyük bir tehlike teşkil ederdi. Sadece iletişimimiz değil aynı zamanda toplumun altyapısının büyük bir kısmı da
|
|
|
|
|
|
yazılıma bağlıdır. FSFE, bilgisayar kullanıcılarının çıkarlarını dile getirmek ve yazılımın geleceğinin denetiminin
|
|
|
|
|
|
herkesin elinde olmasını istiyor. Toplum yazılım kadar önemli bir araç söz konusu olduğunda özel çıkarlara bağlı
|
|
|
|
|
|
olmayı göze alamaz.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<h2>Özgürlük</h2>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Toplum, herkesin yazılımı kendileri için şekillendirme fırsatına sahip olmasını sağlamalıdır. Bu, yazılımı herhangi
|
|
|
|
|
|
bir amaçla kullanma, nasıl çalıştığını inceleme, başkalarıyla paylaşma ve iyileştirmeler yapma özgürlüğüne sahip
|
|
|
|
|
|
olmamızı gerektirir.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<ul>
|
|
|
|
|
|
<li>
|
|
|
|
|
|
<strong>Kullanma:</strong> Yazılımı herhangi bir amaç için kullanma özgürlüğü, ayrımcılıkla mücadele eder ve
|
|
|
|
|
|
herkesin topluma katılımı için eşit fırsat sağlar.
|
|
|
|
|
|
</li>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<li>
|
|
|
|
|
|
<strong>İnceleme:</strong> Yazılımın nasıl çalıştığını inceleme özgürlüğü, bu kritik aracın nasıl çalıştığını
|
|
|
|
|
|
anlamak için çok önemlidir.
|
|
|
|
|
|
</li>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<li>
|
|
|
|
|
|
<strong>Paylaşma:</strong> Yazılımı dağıtma özgürlüğü, başkalarıyla paylaşarak onlara yardımcı olabilmemizi
|
|
|
|
|
|
sağlar.
|
|
|
|
|
|
</li>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<li>
|
|
|
|
|
|
<strong>Geliştirme:</strong> Son olarak, bir toplum, araçlarını geliştirmek için değiştirme ve kişisel ihtiyaçlara
|
|
|
|
|
|
uyarlama özgürlüğüne sahip olmalıdır.
|
|
|
|
|
|
</li>
|
|
|
|
|
|
</ul>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
|
|
|
|
|
Bu dört özgürlüğü sağlayan yazılımlar özgür yazılımdır.
|
|
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
<p>
|
2023-02-23 16:00:05 +01:00
|
|
|
|
Demokratik bir toplumun sağlam temellere ihtiyacı vardır. Bu temellerden biri de <a href="/freesoftware/freesoftware.html">Özgür Yazılım</a>.
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
</p>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
</body>
|
|
|
|
|
|
|
2025-10-30 12:34:42 +00:00
|
|
|
|
<author id="kirschner"/>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
<date>
|
2025-10-30 12:34:42 +00:00
|
|
|
|
<original content="2010-04-23"/>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
</date>
|
2025-10-30 12:34:42 +00:00
|
|
|
|
<sidebar/>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
|
2026-06-11 14:53:55 +02:00
|
|
|
|
<translator/>
|
2022-07-05 12:50:27 +00:00
|
|
|
|
</html>
|
2026-06-11 14:53:55 +02:00
|
|
|
|
|