Source files of fsfe.org, pdfreaders.org, freeyourandroid.org, ilovefs.org, drm.info, and test.fsfe.org. Contribute: https://fsfe.org/contribute/web/ https://fsfe.org
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.

issues.nl.xhtml 12KB

123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300
  1. <?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
  2. <html>
  3. <version>1</version>
  4. <head>
  5. <title>
  6. FSFE - World Summit on the Information Society (WSIS) -
  7. Vechten tegen intellectuele armoede.
  8. </title>
  9. </head>
  10. <body>
  11. <h1>Vechten tegen intellectuele armoede</h1>
  12. <h2>
  13. (Wie bezit en controleert de geïnformatiseerde samenlevingen?)
  14. </h2>
  15. <div align="right">
  16. <a href="/about/people/greve/">Georg C.F. Greve</a> - Hamburg,
  17. 3 &amp; 4 november 2003
  18. <br/>
  19. <p>
  20. Deze tekst is een vertaling van de originele Engelse versie.
  21. </p>
  22. </div>
  23. <p>
  24. De WSIS, de World Summit on the Information Society, zou een basis
  25. moeten leggen voor wat door sommigen de informatiemaatschappij
  26. wordt genoemd, anderen gebruiken liever de term
  27. kennismaatschappij.
  28. </p>
  29. <p>
  30. Discussies over een geïnformatiseerde of kennismaatschappij
  31. zouden ook in vraag moeten stellen wie eigenaar is van de
  32. informatie en de kennis, wie controle heeft over de media waarop
  33. deze gegevens verwerkt, vervoerd en opgeslagen worden, en wie er
  34. bepaalt welke 'talen' er voor deze media gebruikt zullen worden.
  35. <!-- Yet all these issues are addressed ineffectively (Open
  36. Standards), inconsistently (Free Software) or not at all.
  37. -->
  38. </p>
  39. <p>
  40. De vragen die de meeste gouvernementele delegaties liever niet
  41. behandelen gaan over zogenoemde "intellectuele eigendomsrechten",
  42. een term die een heel brede lading dekt, gaande van patenten,
  43. auteurs- en handelsrechten tot businessmodellen, geografische
  44. bepalingen en nog veel andere zaken die bepaalde mensen daaronder
  45. willen plaatsen.
  46. </p>
  47. <p>
  48. Al deze uiteenlopende onderdelen, die ook juridisch weinig met
  49. elkaar te maken hebben, hebben sterk uiteenlopende effecten op de
  50. economie, de politiek en de samenleving. Al deze zaken samenvoegen
  51. bemoeilijkt het voeren van een duidelijk omschreven
  52. wetenschappelijke discussie en introduceert ook de stelling dat
  53. kennis eigendom is. Wat het juist betekent dat de gedachten
  54. onderworpen worden aan bezit is volgens sceptische geesten zeer
  55. onduidelijk.</p>
  56. <p>
  57. Ondanks de grote verschillen hebben deze zaken ook één
  58. overeenkomst.
  59. </p>
  60. <p>
  61. Al deze zaken zijn geïntroduceerd voor het creëren en onderhouden
  62. van beperkende monopolies op de intellectuele creativiteit. Hierna
  63. zal ik in dit document de "intellectuele eigendomsrechten" dan
  64. ook benoemen naar wat ze in werkelijkheid zijn en doen, namelijk:
  65. "beperkende intellectuele monopolies" (BIM's).</p>
  66. <h3>Wie controleert wat ons allen verbindt?</h3>
  67. <p>
  68. Al vanaf de eerste rotstekeningen en muziekinstrumenten werden
  69. onze cultuur, vriendschap en samenleving gebouwd op creativiteit
  70. en het delen van kennis en ideeën. Het zijn tenslotte de
  71. creativiteit, het delen van kennis en om het even wat ons nog kan
  72. inspireren die ons mensen maken wat we zijn.
  73. </p>
  74. <p>
  75. In 397 n.C. schreef Sint Augustinus hierover het volgende: "Omnis
  76. enim res, quae dando non deficit, dum habetur et non datur, nondum
  77. habetur, quomodo habenda est." ("Als iets niet vermindert door het
  78. te delen met anderen, dan is het verkeerd om het als exclusief
  79. bezit te behandelen, en het niet te delen.")
  80. </p>
  81. <p>
  82. Toen Gutenberg in 1476 de drukkunst uitvond, ruim een millennium
  83. na het verschijnen van Sint Augustinus' geschriften, werd de
  84. inspanning die nodig was om kennis te delen vele malen kleiner,
  85. maar de nieuwe kanalen langs waar kennis ons nu bereikte, vroegen
  86. grote financiële investeringen van de personen die de kennis nu
  87. tot bij ons brachten. Om hen te beschermen, hebben we het
  88. beperkend intellectueel monopolie van het auteursrecht
  89. uitgevonden.
  90. </p>
  91. <p>
  92. Vandaag, vijfhonderd jaar later, hebben de digitalisering, met een
  93. opgemerkte rol voor het internet, het verspreiden van kennis
  94. mogelijk gemaakt tegen de snelheid van het licht, bijna zonder
  95. kosten en met een beperkte investeringen van de uitgever. Elke
  96. persoon die een computer bezit, heeft een perfecte
  97. (re-)productiemachine en heeft de nodige middelen om iets te
  98. publiceren.</p>
  99. <p>
  100. We hebben onze kennis steeds verder uitgebreid door te bouwen op
  101. wat personen rond ons of voor ons hadden geleerd. Niemand staat er
  102. alleen voor, en we staan allemaal op de schouders van reuzen. Het
  103. grote reservoir waaruit we putten voor de culturele ontwikkeling
  104. van de mensheid, en datgene wat ons bindt als samenleving staat
  105. bekend als het publieke kennisdomein.
  106. </p>
  107. <p>
  108. Deze bron raakt nu uitgedroogd door privatisering en een
  109. uitbreiding van de beperkende intellectuele monopolies, zoals
  110. patenten, auteursrechten en handelsrechten. Men heeft van
  111. kennis koopwaar gemaakt, dat men van onze intellectueel creatieven
  112. probeert aan te kopen tegen de laagste prijs, om later verder te
  113. verkopen aan personen die op deze deze ideeën willen verder
  114. bouwen, tegen een zo hoog mogelijke prijs.
  115. </p>
  116. <p>
  117. Deze systemen die zijn uitgevonden om onze samenleving vooruit te
  118. helpen, bemoeilijken tegenwoordig vaak juist de vooruitgang van
  119. onze maatschappij. Volgens de woorden van de Zuid-Afrikaanse
  120. Louise Szente: "Wee het leven van de hedendaagse student uit het
  121. "Zwartste Afrika", want wij worden nog steeds opgehouden in het
  122. slavenkwartier van de wereld. Harde woorden? Mijn vrienden,
  123. probeer dan maar eens te leven in een samenleving waar wetten,
  124. zoals de verschillende wetgevingen wereldwijd rond intellectuele
  125. eigendom, je vooruitgang in het leven sterk bemoeilijken."
  126. </p>
  127. <p>
  128. Beperkende intellectuele monopolies, waaronder de auteursrechten
  129. het best bekend zijn, zijn sterke wapens die met grote
  130. omzichtigheid gebruikt moeten worden. Ze werden ontworpen voor
  131. een ander tijdperk, met andere behoeften en problemen die
  132. aangepakt moesten worden. Voor de informatiemaatschappijen van
  133. vandaag zal naar een nieuw evenwicht gezocht moeten worden.
  134. </p>
  135. <p>
  136. De simplistische opmerking dat meer monopolies altijd leiden naar
  137. meer creativiteit, zoals in de volgende quote :"De bescherming van
  138. intellectuele eigendommen is essentieel voor het stimuleren van
  139. innovatie en creativiteit in de informatiemaatschappij"(38, 24
  140. oktober 2003, Non-Paper door Dhr. Samassekou), staan haaks op onze
  141. ervaringen van de laatste millennia, toen menselijke creativiteit
  142. bestond zonder de aanwezigheid van deze monopolies.
  143. </p>
  144. <p>
  145. Daarom heeft de werkgroep Patenten, Auteursrechten en
  146. Handelsrechten als onderdeel van de World Summit on the
  147. Information Society (WSIS)hard gewerkt aan een meer neutrale
  148. stelling zoals: "Zoeken naar een evenwicht tussen beperkende
  149. monopolies aan de ene kant en het gebruiken en delen van kennis
  150. aan de de andere kant is essentieel voor de
  151. informatiemaatschappij."
  152. </p>
  153. <p>
  154. Maar in de plaats daarvan vinden we het volgende in de
  155. princiepsverklaring: "Dit evenwicht wordt verzekerd door de
  156. bescherming en flexibiliteit in de bestaande overeenkomsten over
  157. intellectuele eigendommen en moeten dan ook bewaard blijven."(38,
  158. 24 oktober 2003, Non-Paper door Dhr. Samassekou). Een verklaring
  159. die stelt dat de huidige situatie met het toe-eigenen van inheemse
  160. kennis, een grote digitale kloof en de culturele verarming een
  161. eerlijke en evenwichtige situatie is.
  162. </p>
  163. <p>
  164. De centrale vraag voor PCT en andere LIMs: Wie bezit de
  165. informatiemaatschappijen en het intellectuele reservoir waarvan
  166. ze allen afhankelijk zijn?
  167. </p>
  168. <h3>Wie controleert onze culturele technieken?</h3>
  169. <p>
  170. Software en open standaarden zijn een ander thema waar de
  171. werkgroep PCT zich over gebogen heeft. Toegang tot software
  172. bepaalt onze kansen voor opleiding, communicatie en werk. Net
  173. zoals landbouwen de culturele techniek was van de sedentaire
  174. samenlevingen, wordt software de culturele techniek van de
  175. informatiemaatschappijen.
  176. </p>
  177. <p>
  178. We kunnen het ons niet permitteren dat minderheden controle
  179. krijgen over onze culturele technieken. Daarom heeft de werkgroep
  180. PCT hard gepusht voor Vrije Software, die aan iedereen de vrijheid
  181. geeft de software te gebruiken, te bestuderen, aan te passen en te
  182. kopiëren. Iedereen die kan deelnemen, leren en delen met de
  183. anderen is een actief lid van de informatiemaatschappij.
  184. </p>
  185. <p>
  186. De meest problematische opmerkingen die we daarover kregen spraken
  187. over "technische neutraliteit" en "vrijheid om te kiezen". Twee
  188. principes waar we volledig kunnen achterstaan, maar die in dit
  189. geval heel dubieus gebruikt worden. Men wil beweren dat de
  190. keuze tussen propriëtaire en Vrije Software een technische keuze
  191. is. En men wil ook beweren dat de keuze voor Vrije Software leidt
  192. naar een oneerlijke exclusiviteit.
  193. </p>
  194. <p>
  195. Het is waar, Vrije Software werkt niet goed voor personen die
  196. controle willen hebben over anderen, met als doel om deze controle
  197. te misbruiken om hun eigen economische, sociale of politieke macht
  198. te vergroten. Vrije Software verbiedt de monopolisering van de
  199. controle op essentiële culturele technieken van de
  200. informatiemaatschappij.</p>
  201. <p>
  202. Met een sterke verklaring voor Vrije Software zouden we een grote
  203. stap zetten naar een evenwichtige, niet discriminerende,
  204. inclusieve en eerlijke informatiemaatschappij die voor iedereen
  205. toegankelijk is.
  206. </p>
  207. <h3>Wie controleert onze talen?</h3>
  208. <p>
  209. Als men communiceert met anderen is het heel belangrijk dat men
  210. dezelfde taal spreekt. De talen in de informatiemaatschappijen
  211. zijn de standaarden die we gebruiken voor opslag en transport van
  212. de gegevens. Als men kiest voor propriëtaire standaarden, kiest
  213. men ervoor om de controle over de taal die we gebruiken over te
  214. laten aan één producent, personen die niet kunnen samenwerken met
  215. deze verkoper blijven doofstom achter.
  216. </p>
  217. <p>
  218. Ook als men wil veranderen van softwareproducent of soms zelfs na
  219. een upgrade bij eenzelfde verkoper -- vaak uitgevoerd na langdurig
  220. aandringen van die verkoper -- blijft men vaak doofstom achter als
  221. men wil communiceren met zijn eigen verleden: het lukt vaak niet
  222. om nog langer je eigen oude bestanden, die je geschreven hebt met
  223. andere of oudere versies, te lezen.
  224. </p>
  225. <p>
  226. Open standaarden zijn de enige oplossing voor deze problemen. Zij
  227. maken de taal van de informatiemaatschappijen transparant en voor
  228. iedereen toegankelijk. Voor deze redenen wordt het belang van
  229. standaarden door alle deelnemers aan WSIS erkend. bv:
  230. "Standaardisatie is één van de essentiële bouwstenen van de
  231. informatiemaatschappij."(38, 24 oktober 2003, Non-Paper door Dhr.
  232. Samassekou)
  233. </p>
  234. <p>
  235. Spijtig genoeg staat momenteel geen enkele aanbeveling in de WSIS
  236. documenten die een open standaard kunnen verzekeren, aangezien een
  237. standaard pas open kan zijn als je volledig vrij bent om hem te
  238. implementeren en als de specificaties publiek bekend zijn.
  239. </p>
  240. <p>
  241. Daarom is de werkgroep PCT hard blijven pushen om zo'n soort
  242. formulering in de teksten te krijgen. Ze wilden er zeker van zijn
  243. dat de talen van de informatiemaatschappijen voor iedereen
  244. toegankelijk zullen zijn.
  245. </p>
  246. <div align="right">
  247. geschreven voor de WSIS samenvatting van de Boell Stichting,
  248. Duitsland
  249. </div>
  250. </body>
  251. </html>
  252. <!--
  253. Local Variables: ***
  254. mode: xml ***
  255. End: ***
  256. -->